Bestandbeheer :: /Algemeen

Weekendverblijvers Balen

Verlichting

· Inleiding

· Type lampen en efficiëntie

· Fittingen en armaturen

· Installatie

· Links

Opmerkingen of suggesties? mail mij

terug naar hoofdmenu

Inleiding

Aangezien de meeste weekendverblijven niet zijn aangesloten op het elektriciteitsnet is een goede verlichting niet vanzelfsprekend. Men kan gebruik maken van kaarsen en gas en/of olie lantaarns maar het meest veilig en voor de hand liggend is (laagspannings)verlichting. Verlichting op 220V met een omvormer is niet aan te raden omdat een omvormer zelfs in onbelaste toestand altijd stroom verbruikt. De uitdagingen is natuurlijk om zo efficiënt mogelijk met andere woorden met zo min mogelijk elektriciteitsverbruik te zorgen voor goede verlichting (maximale lichtstroom).

terug naar boven

Type lampen en efficiëntie

In de handel zijn er allerlei lampen op laagspanning te koop (zie links). Het meest gangbaar zij lampen op 12 V maar er zijn ook lampen op 24 V te verkrijgen. In het algemeen spreekt men over lampen in termen van vermogen (Watt) bv een 30 W lamp. Echter het aantal Watt zegt in feite niets over de lichtopbrengst. In het algemeen wordt het merendeel van het gebruikte vermogen omgezet in warmte en niet in licht. Vandaar dat een gloeilamp veel heter wordt dan een spaarlamp aangezien bij een gloeilamp >90 % van de gebruikte stroom in warmte wordt omgezet. De efficiëntie van een lamp wordt uitgedrukt in Lumen per Watt (Lm/W):

· Gloeilamp 15 Lm/W

· Halogeenspot 20 Lm/W

· Spaarlamp 60 Lm/W

· TL-buis 70 Lm/W

Een relatief nieuw type verlichting is de LED lamp met een lichtopbrengst van ~50Lm/W (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Led). Daarmee is de LED net iets minder efficiënt dan de spaarlamp maar de ontwikkeling in power LEDs staat niet stil en er zijn al efficiëntere versies in de handel verkrijgbaar. Voordeel van LED verlichting is dat deze zeer compact is (er zijn zgn LED-spots in de handel verkrijgbaar ter vervanging van halogeen spots) en een zeer hoge levensduur (>50.000 branduren vgl TL buis 18.000 branduren en gloeilamp 1.000 branduren) heeft.

Voor LED verlichting op accu is het verstandig voor LED lampen te kiezen met een ruim werkbereik mbt Voltage. Kies dus voor een LED met een geïntegreerde driver. Vraag bij aankoop altijd aan de verkoper of de LED verlichting geschikt is om aan te sluiten op een accu.

terug naar boven

Fittingen en armaturen

Voor 12 en 24 V laagspanningsverlichting worden allerlei denkbare lampfittingen gebruikt. Thuis zijn we gewend aan de grote (E27) en kleine fitting (E14) voor gloeilampen en de twee pens (bi-pin) MR16/GU5.3 (laagspanning), MR11/GU4 (laagspanning), G4 (laagspanning) en GU10 (hoogspanning) steeklamp voor halogeenverlichting.

Voor laagspanningssystemen is er een grote verscheidenheid aan schroef-, steek-, klem- en bajonetfittingen voorhanden. De meest voorkomende coderingen zijn:

Ba (bajonet), G4, G6, G23, GZ, GX (twee pens), 2G7 (vier pens), PK (platte stekerpen), P (ronde stekerpen), R7s (buis), S8,5 (klemfitting). Voor de onderlinge verhouding van schroef en bajonetfittingen zie onderstaand plaatje:

(bron: http://www.vaartips.nl/tipf.htm)

Voor een compleet overzicht van lampfittingen en type lampen zie: http://www.donsbulbs.com/cgi-bin/r/t.pl. Via de zoekmachine op deze site is elk type lamp terug te vinden.

Er zijn tal van compacte armaturen in de handel geschikt voor inbouw of relatief lage plafonds zoals dat meestal het geval is in een chalet. Een gemakkelijke manier om een indruk te krijgen wat er zoal in de handel is kan via de volgende links:

· http://www.kelkoo.nl/drilldown~138201/ (alle verlichting)

· http://www.kelkoo.nl/drilldown~138201/Spots (spots)

terug naar boven

Installatie

Noot onderstaande tekst is slechts informatief indien men een elektrische installatie gaat aanleggen of wijzigen vraag dan altijd advies aan een erkend installateur. Het voordeel van een 12/24V laagspanningsnet is dat het relatief veilig is; er is nl geen/weinig risico mbt elektrocutie. Echter bij kortsluiting kunnen accu’s oververhit raken, koken en zelfs exploderen (!). Vandaar dat het raadzaam is een laagspanningsnetwerk te voorzien van zekeringen (dit is wellicht zelfs verplicht (?)).

Een punt van extra aandacht is de elektrische installatie (dus ook verlichting) in de badkamer (vochtige ruimte). Een badkamer indien beveiligd met een aardlekschakelaar kan men indelen in een aantal zones:

· Zone 1 = de ruimte direct boven badkuip, douche of wastafel (tot 225cm hoog)

· Zone 2 = de ruimte met een straal van 60cm of minder rondom badkuip, douche of wasbak (tot 225cm hoog)

· Zone 3 = de ruimte op meer dan 60cm afstand van badkuip, douche of wasbak

(bron: http://www.lampenlicht.nl)

In zone 1 mag zich geen enkele elektrische installatie bevinden. In zone 2 alleen apparaten op laagspanning (12 of 24 Volt). In zone 3 mag normale spanning (220 Volt) aangelegd zijn. Verder gelden de volgende regels:

· Alle waterleidingen en metalen delen van de vloer (Lewis platen), badkuip, douche en CV radiatoren moeten afzonderlijk beveiligd met een (blanke) aardedraad

· Halogeen spotjes in zone 2 zijn toegestaan, mits de transformator zich in zone 3 bevindt (of buiten de badkamer)

· Stopcontacten, schakelaars of dimmers in zone 3 moeten voorzien zijn van randaarde

· Alle lampen moeten waterdicht, geaard of dubbel geïsoleerd zijn.

· Andere 220V apparaten mogen alleen in de badkamer worden gebruikt in zone 3.

terug naar boven