|
Geschiedenis |
|
Zie ook: De
geschiedenis van: |
BE |
De
geschiedenis van België
Inhoudsopgave
v Jaartallentabel: een overzicht
van de geschiedenis van België aan de hand van onderscheidenlijk de graven van
Vlaanderen, de stadhouders van de Zuidelijke Nederlanden en de koningen van
België met per vorst een korte samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen
tijdens zijn of haar regeringsperiode; de volgende tijdvakken kunnen worden
onderscheiden:
o
Graafschap
Vlaanderen (864-1598)
o
Zuidelijke
Nederlanden, zelfstandige staat (1598-1621)
o
Spaanse
Nederlanden (1621-1713)
o
Oostenrijkse
Nederlanden (1713-1794)
o
Onderdeel van de
Franse Republiek (1794-1804)
o
Onderdeel van het
Franse Keizerrijk (1804-1814)
o
Onderdeel van het
Franse Koninkrijk (1814-1815)
o
Onderdeel
van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830)
o
Onafhankelijke
Belgische staat (1830-1831)
o
Koninkrijk der
Belgen (1831-)
Jaartallentabel
|
Jaartallen |
Vorst |
" - ^ |
Huis |
Bijzonderheden |
|
Graafschap Vlaanderen (864-1598) top |
||||
|
864-879 |
Graaf Boudewijn I met de IJzeren Arm |
" 837/840
- ^ 879 |
Vlaanderen |
Eerste graaf van Vlaanderen; hij huwde in 863 met Judith (weduwe van koning Ethelwulf van Engeland en dochter van koning Karel II van Frankrijk); hij werd door koning Karel II van Frankrijk beleend met verschillende gouwen tussen de Somme en de Schelde en legde zo de grondslag voor het graafschap Vlaanderen; hij verdedigde zich met succes tegen aanvallen van de Noormannen |
|
879-918 |
Graaf Boudewijn II de Kale |
" ca.
864 - ^ 10.09.918 |
Vlaanderen |
Zoon van
Boudewijn I; hij was gehuwd met Elftrudis (dochter van koning Alfred van Engeland); tijdens de
invallen van de Noormannen in 879 en 883 hield hij stand in de burcht van
Brugge; hij veroverde onder meer de graafschappen Terwaan en Boulogne en
geldt als de feitelijke stichter van het graafschap Vlaanderen; na zijn dood
werd Vlaanderen onder zijn beide zoons Arnulf I en Adalulf verdeeld,
waarbij eerstgenoemde het grootste gedeelte kreeg |
|
918-958 |
Graaf
Arnulf I de Grote alleen |
" ca.
889 - ^ 27.03.965 |
Vlaanderen |
Oudste zoon van
Boudewijn II; na het overlijden van zijn broer Adalulf in 933 nam hij
diens gebied in ten koste van diens zoons; hij breidde zijn invloed uit tot
aan de Somme; hij herstelde de kloostertucht; vanaf 958 was zijn zoon
Boudewijn III medegraaf, tot diens overlijden in 962 |
|
958-962 |
Graaf Arnulf I de Grote en Graaf Boudewijn III |
" ca.
889 - ^ 27.03.965 " ?
- ^ 962 |
Vlaanderen |
Boudewijn III was
een zoon van Arnulf I; hij was vanaf 958 medegraaf met zijn vader; na
zijn dood in 962 hernam zijn vader alleen het bestuur |
|
962-964 |
Graaf Arnulf I de Grote alleen |
" ca.
889 - ^ 27.03.965 |
Vlaanderen |
[Zie hiervoor] |
|
964-988 |
Graaf Arnulf II |
" ca.
960 - ^ 30.03.988 |
Vlaanderen |
Zoon van
Boudewijn III (dus kleinzoon van Arnulf I); hij stond tot ca. 976
onder voogdij van koning
Lotharius II van Frankrijk; na zijn dood viel het graafschap uiteen |
|
988-1035 |
Graaf Boudewijn IV met de Schone Baard |
" ?
- ^ 30.05.1035 |
Vlaanderen |
Zoon van Arnulf II
en Rozala-Suzanna van Italië; tot zijn meerderjarigheid regeerden zijn moeder
en zijn stiefvader Robert (zoon van koning
Hugo van Frankrijk); hij voerde oorlog tegen keizer Hendrik II van Duitsland,
die hem onderwierp in 1007 en hem in 1012 beleende met de Zeeuwse eilanden en
in 1015 met Valenciennes; hierdoor ontstond Rijksvlaanderen (tegenover
Kroonvlaanderen) |
|
1035-1067 |
Graaf
Boudewijn V van Rijssel |
" ca.
1012 - ^ 01.09.1067 |
Vlaanderen |
Zoon van
Boudewijn IV; hij huwde ca. 1028 met prinses Alix van Frankrijk; hij
werd door de Duitse keizer beleend met gebieden in Rijksvlaanderen en
Antwerpen; hij was een zwager van koning
Hendrik I van Frankrijk en was van 1060-1065 voogd over koning Filips I van Franrijk; hij
vergezelde Willem de Veroveraar (koning
Willem I van Engeland) en huwde diens dochter Mathilde |
|
1067-1070 |
Graaf Boudewijn VI |
" ca.
1039 - ^ 17.07.1070 |
Vlaanderen |
Zoon van
Boudewijn V; hij was tevens graaf van Henegouwen (1051-1070; als
Boudewijn I); door zijn huwelijk met Richildis van Henegouwen waren
beide graafschappen in een personele unie verbonden; hij werd in Vlaanderen
opgevolgd door zijn zoon Arnulf III en in Henegouwen door zijn zoon
Boudewijn II; Arnulf III werd echter gedood door zijn oom Robert de
Fries en opgevolgd door Boudewijn II, maar deze moest Vlaanderen vrijwel
direct afstaan aan Robrecht, waarna beide graafschappen bijna 100 jaar in een
felle strijd gewikkeld bleven |
|
1070-1071 |
Graaf Arnulf III de Ongelukkige |
" ?
- ^ 22.02.1071 |
Vlaanderen |
Hij sneuvelde in de strijd
tegen zijn oom Robert de Fries (broer van Boudewijn VI) in de slag bij
Kassel (1071) |
|
1072-1093 |
Graaf
Robert I [ook: Robrecht I] de Fries |
" 1029/1032
- ^ 12.10.1093 |
Vlaanderen |
Hij overwon bij Kassel
zijn neef Arnulf III en werd door koning
Filips I van Franrijk als graaf van Vlaanderen erkend; hij was in
1063 gehuwd met gravin Geertruida van
Holland (weduwe van graaf
Floris I van Holland); hij steunde zijn stiefzoon graaf Dirk V van Holland in diens
strijd tegen de bisschop van Utrecht; hij ondernam 1086-1090 een tocht naar
het Heilige Land; hij steunde in 1093 paus
Urbanus II in het Schisma van Kamerijk; zijn dochter Adelheid huwde
met koning Knoet II van Denemarken |
|
1093-1111 |
Graaf
Robert II [ook: Robrecht II] van Jeruzalem |
" ca.
1065 - ^ 01.10.1111 |
Vlaanderen |
Zoon van Robert I;
hij huwde ca. 1090 met Clementia van Bourgondië (zuster van paus Calixtus II, die het bisdom
Atrecht oprichtte); hij kreeg zijn bijnaam door zich te onderscheiden in de
Eerste Kruistocht (1096-1099); hij steunde de paus in de investituurstrijd;
hij was een trouw vazal van de Franse koningen |
|
1111-1119 |
Graaf Boudewijn VII met de Bijl [ook: Hapkin] |
" 1093
- ^ 17.06.1119 |
Vlaanderen |
Zoon van Robert II
en Clementia; hij trad hard op tegen roofridders en andere onrustzaaiers
(vandaar zijn bijnaam), zodat handel en steden zich ongestoord konden
ontwikkelen; met zijn kinderloos overlijden stierf de rechte lijn der Vlaamse
Boudewijnen uit; hij werd opgevolgd door zijn neef en raadgever Karel de
Goede; de Henegouwse Boudewijnen werden gepasseerd |
|
1119-1127 |
Graaf
Karel de Goede [ook: Karel van
Denemarken of Karel de Gelukzalige] |
" ca.
1083 - ^ 02.03.1127 |
Skioldung |
Zoon van Adelheid van
Vlaanderen (dochter van Robert I) en koning
Knoet II van Denemarken; hij was in Vlaanderen zeer geliefd om zijn
rechtschapenheid en zijn bevordering van de handel der steden; hij kwam echter
in conflict met het machtige geslacht der Erembouds: in 1127 werd hij door
een eerzuchtige edelman in de Brugse St.-Donatiuskerk vermoord; hierover
schreef Galbert van Brugge een ooggetuigenverslag, dat doorloopt tot 07.1128;
na zijn dood ontstond een opvolgingsstrijd tussen twee andere kleinzonen van
Robert I, namelijk Willem Clito en Dirk van den Elzas |
|
1127-1128 |
Graaf Willem I Clito [ook: Clitho] |
" ?
- ^ 27.07.1128 |
Normandië |
Zoon van Robert
Courteheuse van Normandië; hij werd na de dood van Karel door koning Lodewijk VI van Frankrijk
als graaf van Vlaanderen aangesteld, ondanks verzet van de Vlaamse steden;
met name Gent en Brugge steunden Dirk van den Elzas; in de strijde tegen deze
sneuvelde hij bij Aalst |
|
1128-1168 |
Graaf
Dirk [ook: Diederik] |
" ?
- ^ 04.01.1168 |
Elzas |
Zoon van Gertrudis van
Vlaanderen (dochter van Robert I) en hertog Diederik II van
Opper-Lotharingen; hij ondernam vier reizen naar het Heilige Land, van waar
hij het Heilige Bloed naar Brugge bracht |
|
1168-1191 |
Graaf
Filips van den Elzas |
" 1136
- ^ 01.06.1191 |
Elzas |
Zoon van Dirk; hij was
achtereenvolgens gehuwd met Elisabeth van Vermandois (^ 1182) en met
Mathildis van Portugal; beide huwelijken bleven kinderloos; hij stichtte
nieuwe steden (onder meer Nieuwpoort), stelde bezoldigde ambtenaren aan,
bevorderde de handel door het verstrekken van privileges en het bouwen van
wegen en dijken; hij was tijdelijk regent van koning Filips II van Frankrijk,
maar vergiste zich in zijn invloed, waardoor zijn buitenlandse politiek
mislukte, resulterend in het verlies van Artois; hij stierf bij het beleg van
Acco tijdens de Koningskruistocht in Palestina |
|
1191-1194 |
Gravin Margaretha I van den Elzas en Graaf Boudewijn VIII de Moedige |
" ?
- ^ 15.11.1194 " ca.
1150 - ^ 17.12.1195 |
Elzas |
Margaretha was een zuster
van Filips; zij was achtereenvolgens gehuwd met graaf Raoul II van
Vermandois (^ 1163
of 1165) en vanaf 04.1169 met Boudewijn VIII, die vanaf 1171 graaf
Boudewijn V van Henegouwen was; hij was een zoon van graaf
Boudewijn IV van Henegouwen en Alix (dochter van de graaf van Namen);
van keizer Frederik I van
Duitsland kreeg hij in 1188 Namen als markgraafschap ingevolge erfrecht
via zijn moeder |
|
1194-1205 |
Graaf Boudewijn IX van Constantinopel |
" 1171
- ^ 1205 |
Vlaanderen |
Zoon van
Margaretha I en Boudewijn VIII; hij was vanaf 1195 tevens graaf
Boudewijn VI van Henegouwen en vanaf 1204 keizer Boudewijn I van
Constantinopel; hij nam deel aan de vierde kruistocht (1202-1204) en werd na
de tweede verovering van Constantinopel keizer van het Latijnse Rijk
(1204-1205); in 1205 leed hij een nederlaag tegen de Bulgaarse koning bij
Adrianopel, waarna hij spoorloos is gebleven |
|
1205-1244 |
Gravin
Johanna van Constantinopel |
" ca.
1200 - ^ 05.12.1244 |
Vlaanderen |
Oudste dochter van
Boudewijn IX; zij was tevens gravin van Henegouwen; ze stond
aanvankelijk onder regentschap van haar oom Filips van Namen; ze was sedert
1212 gehuwd met Ferrand van Portugal (" 1188 - ^ 1233), zoon van koning Sancho I van Portugal; koning Filips II van Frankrijk
arrangeerde dit huwelijk en liet zich er rijkelijk voor betalen; toen Ferrand
weigerde om koning Filips II van
Frankrijk bij te staan in een expeditie tegen Engeland, vielen de Fransen
Vlaanderen binnen; na de nederlaag in de slag bij Bouvines (1214) werd
Ferrand gevangengenomen; hij werd pas vrijgelaten nadat Johanna in 1226 de vrede
van Melun had ondertekend; Ferrand was hierna een trouwe vazal van koning Lodewijk IX van Frankrijk;
nadat Johanna in 1233 weduwe was geworden hertrouwde ze in 1237 met Thomas va
Savoye; haar beide huwelijken bleven kinderloos |
|
1244-1246 |
Gravin Margareta II van Constantinopel alleen |
" 06.08.1202
- ^ 10.02.1280 |
Vlaanderen |
Tweede dochter van
Boudewijn IX; zij was tevens gravin van Henegouwen; ze was bijgenaamd Zwarte
Griet; in 1212 huwde ze met Bouchard van Avesnes, waarmee ze drie kinderen
kreeg; in 1215 werd dit huwelijk door paus
Innocentius III ongeldig verkaard; in 1223 hertrouwde ze met Willem
van Dampierre (" ?
- ^ 03.09.1231,
zoon van seneschalk Gwijde van Champagne), waarmee ze vijf kinderen kreeg;
doordat zij tweemaal gehuwd was ontstond tussen haar zonen uit de beide
huwelijken de successiestrijd Avesnes-Dampierre, die in 1246 werd geregeld
door koning Lodewijk IX van
Frankrijk bij het Verdrag van Parijs: de Dampierres kregen Vlaanderen en
de Avesnes Henegouwen; de strijd bleef echter voortduren |
|
1246-1251 |
Gravin Margareta II van Constantinopel en Graaf Willem II |
" 06.08.1202
- ^ 10.02.1280 " 1225
- ^ 05.05.1251 |
Vlaanderen; Dampierre |
[Zie hiervoor];
Willem II was de oudste zoon van Margaretha II en Willem van
Dampierre; hij nam na 1246 de titel van graaf aan, hoewel zijn moeder het
bewind bleef voeren; hij huwde in 1247 met Beatrix van Kortrijk (dochter van
hertog Hendrik II van Brabant); hij nam deel aan de Zevende Kruistocht;
hij overleed kinderloos, tijdens een toernooi |
|
1251-1278 |
Gravin Margareta II van Constantinopel alleen |
" 06.08.1202
- ^ 10.02.1280 |
Vlaanderen |
[Zie hiervoor] |
|
1278-1305 |
Graaf
Gwijde [ook: Guy] |
" ca.
1226 - ^ 07.03.1305 |
Dampierre |
Tweede zoon van
Margaretha II en Willem van Dampierre; hij huwde in 1246 met Mathildis
van Béthune en Dendermonde (" ? - ^ 08.11.1263); hij hertrouwde in 1265
met Isabella van Luxemburg (" ? - ^ 09.1298, dochter van graaf Hendrik V van Luxemburg en Namen);
hij zegde zijn leenheer, koning
Filips IV van Frankrijk, in 1297 de leentrouw op en sloot een
verbond met de Klauwaerts (de ambachtsgilden), die zijn partij kozen; de
Fransen konden rekenen op steun van het stedelijk patriciaat, de Leliaerts,
en bezetten in 1300 geheel Vlaanderen; in mei 1302 kwamen de Klauwaerts in
opstand in Brugge (de Brugse metten) en versloegen ze de Fransen op
11.07.1302 in de Guldensporenslag; hij stierf in Franse gevangenschap |
|
1305-1322 |
Graaf Robert III [ook: Robrecht III] van Béthune |
" 1247
- ^ 17.09.1322 |
Dampierre |
Oudste zoon van Gwijde
en Mathildis; hij was tevens graaf van Nevers (1273-1322); hij huwde in 1265
met Blanca (" ?
- ^ 1269,
dochter van Karel van Anjou) en in 1272 met gravin Yolanda van Nevers; hij
nam deel aan de Zevende Kruistocht (1270); tussen 1300 en 1305 zat hij samen
met zijn vader gevangen in Frankrijk; aanvankelijk was er een akkoord met de
bepalingen van de nadelige vrede van Athis-sur-Orge (1305), maar hij ging
zich, gesteund door de Klauwaerts, steeds meer verzetten |
|
1322-1346 |
Graaf Lodewijk I |
" ca.
1304 - ^ 25.08.1346 |
Nevers |
Zoon van Lodewijk van
Nevers (zoon van Robert III en even vóór deze overleden) en Johanna van
Réthel; hij was tevens graaf van Nevers en Réthel; hij was opgevoed aan het
Franse hof en huwde op 21.07.1320 met Margaretha van Artois (^ 1382), de
dochter van koning Filips V van
Frankrijk; hij legde tijdens zijn regering een pro-Franse houding aan de
dag (in tegenstelling tot zijn voorgangers); de door hem opgelegde zware
belastingdruk leidde tot de opstand van 1322, die pas in 1328 kon worden
bedwongen met hulp van Franse troepen (Slag bij Kassel); aan het begin van de
Honderdjarige Oorlog koos hij partij voor Frankrijk tegen Engeland, waardoor
dit economische maatregelen nam tegen Vlaanderen; door de hieruit
voortvloeiende spanningen werd hij gedwongen Vlaanderen (met als leider Jacob
van Artevelde) in tal van opzichten tegemoet te komen; in 1339 verliet hij
voorgoed het graafschap; hij sneuvelde in dienst van het Franse leger in de
slag bij Crécy |
|
1346-1384 |
Graaf
Lodewijk II van Male |
" 29.11.1330
- ^ 30.01.1384 |
Nevers |
Zoon van
Lodewijk I en Margaretha; hij was tevens graaf van Nevers, Réthel
(1346-1384), Artois en Franche-Comté (1382-1384);hij was gehuwd met
Margaretha van Brabant; in de Honderdjarige Oorlog was zijn houding afzijdig;
in 1348 sloot hij vrede met Engeland; hij overwon zijn zwager hertog Wenceslaus I van Luxemburg;
hij verkreeg door de Brabantse Successieoorlog Antwerpen en Mechelen; hij
onderdrukte in 1386 met hulp van zijn schoonzoon hertog Filips de Stoute een
opstand van Gent |
|
1383-1404 |
Gravin Margaretha III van Male en Graaf Filips de Stoute |
" 13.04.1350
- ^ 21.03.1405 " 17.01.1342
- ^ 27.04.1404 |
Nevers; Bourgondisch Huis |
Margaretha III was
het enige wettelijke kind van Lodewijk II en Margaretha van Brabant; zij
was aanvankelijk gehuwd met Filips van Rouvre, hertog van Bourgondië, Artois
en Franche-Comté (^ 21.11.1361); op 19.06.1369 hertrouwde zij met hertog Filips de
Stoute van Bourgondië (de jongste zoon van koning
Jan II van Frankrijk); van haar tante Johanna van Brabant verkreeg
zij in 1396 Limburg en in 1399 Brabant; Filips kreeg in 1363 het hertogdom
Bourgondië als apanage; hij had grote invloed in Frankrijk; met hem begon de
strijd van de Bourguignons tegen de Armagnacs |
|
1404-1419 |
Graaf Jan zonder Vrees |
" 28.05.1371
- ^ 10.09.1419 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van
Margaretha III en Filips; hij was tevens hertog van Bourgondië
(1404-1419) en graaf van Artois, Réthel, Charolais en Franche-Comté; hij
huwde in 1385 met Margaretha van Beieren; hij vergezelde keizer Sigismund van Duitsland op
diens kruistocht tegen de Turken; de strijd om het regentschap voor de
krankzinnig geworden koning Karel VI
van Frankrijk leidde tot een burgeroorlog tussen de Bourguignons en de
Armagnacs en de moord op Lodewijk van Orléans (1407) door de Bourguignons;
hij werd als vergelding op bevel van koning
Karel VII van Frankrijk door leden van het gevolg van Karel van
Orléans op de brug bij Montereau omgebracht |
|
1419-1467 |
Graaf Filips I de Goede |
" 31.07.1396
- ^ 15.06.1467 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Jan; hij was
sedert 1419 hertog van Bourgondië, waaronder tevens viel Vlaanderen, Artois en
Franche-Comté; hij verkreeg in 1429 Namen, in 1430 Brabant en Limburg, in
1433 Holland (hij was graaf Filips I
van Holland), Zeeland en Henegouwen, in 1435 Auxerre, Bar en Maçon en in
1451 Luxemburg; in de gewesten benoemde hij stadhouders; afgevaardigden van
alle gewesten vormden in Brussel de Staten-Generaal; hij streefde naar het
vormen van een koninkrijk, los van Duitse en Franse leenhorigheid, maar
ondervond gebrek aan medewerking van keizer
Sigismund van Duitsland en keizer
Frederik III van Duitsland; hij kan worden beschouwd als de grondlegger
van de Nederlandse en de Belgische staat; hij was onder meer gehuwd met
Isabella van Portugal (" 1397 - ^ 17.12.1471, dochter van koning Jan I van Portugal) |
|
1467-1477 |
Graaf
Karel I de Stoute |
" 10.11.1433
- ^ 05.01.1477 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Filips I;
hij was tevens hertog van Bourgondië, Brabant, Limburg en Luxemburg en graaf Karel I van Holland, Zeeland en
Henegouwen |
|
1477-1482 |
Gravin Maria de Rijke |
" 13.02.1457
- ^ 27.03.1482 |
Bourgondisch Huis |
Enige dochter van
Karel I en Isabella van Bourbon; ze huwde op 19.08.1477 met keizer Maximiliaan I van Duitsland,
waardoor onder meer de Nederlanden Habsburgs bezit werden; zij was tevens gravin Maria van Holland en hertogin van
Bourgondië; toen zij in 1477 haar vader opvolgde verloor zij Bourgondië en
Picardië aan Frankrijk; haar troonsaanvaarding samen met haar echtgenoot vond
plaats door uitvaardiging van het Groot Privilege |
|
1482-1494 |
Graaf Maximiliaan |
" 22.03.1459
- ^ 12.01.1519 |
Oostenrijks Huis |
Maximiliaan was na het
overlijden van Maria voogd over zijn zoon Filips II; hij was tevens
(vanaf 1493) keizer
Maximiliaan I van Duitsland; hij was weinig succesvol in zijn vele
oorlogen, onder meer tegen Frankrijk |
|
1494-1506 |
Graaf Filips II de Schone |
" 22.06.1478
- ^ 25.09.1506 |
Oostenrijks Huis |
Zoon van Maria en
Maximiliaan; hij was tevens koning Filips I van Spanje |
|
1506-1515 |
Graaf Maximiliaan |
" 22.03.1459
- ^ 12.01.1519 |
Oostenrijks Huis |
Maximiliaan was (opnieuw)
voogd, in deze periode over zijn kleinzoon Karel II |
|
1515-1555 |
Graaf Karel II |
" 24.02.1500 - ^ 21.09.1558 |
Oostenrijks Huis |
Was tevens koning Karel I van
Spanje en keizer Karel V van
Duitsland; in 1548 werd
bepaald dat de 17 Nederlandse gewesten, met inbegrip van Vlaanderen en
Artois, één bestuurlijk geheel zouden vormen, onder de naam Bourgondische
Kreits; de Pragmatieke Sanctie,
in 1549 door hem uitgevaardigd, onderstreepte deze eenheid; in de praktijk
oefende het Duitse Rijk weinig invloed uit op de Nederlanden |
|
1555-1598 |
Graaf Filips III |
" 21.05.1527
- ^ 13.09.1598 |
Oostenrijks Huis |
Was tevens koning Filips II
van Spanje; op 06.01.1579
tekenden de Zuidelijke Nederlanden de Unie van Atrecht, waarin zij
verklaarden hem trouw te blijven; in antwoord daarop tekenden op 23.01.1579 de
Noordelijke Nederlanden de Unie van Utrecht, waarin zij verklaarden hem niet
trouw te kunnen blijven; uiteindelijk leidde dit tot zijn verstoting als
landheer over de Noordelijke Nederlanden in 1581; in de Zuidelijke
Nederlanden werd de Spaanse macht hersteld en bezegeld met de val van
Antwerpen in 1585; alleen het prinsbisdom Luik bleef onafhankelijk; de
katholieke godsdienst werd verplicht |
|
Zuidelijke Nederlanden, zelfstandige staat
(1598-1621) top |
||||
|
1598-1621 |
Vorstin
Isabella |
" 12.08.1566
- ^ 01.12.1633 |
Spaans Huis |
Dochter van koning Filips II
van Spanje en diens tweede
echtgenote Elisabeth van Valois; zij was sedert 15.11.1598 gehuwd met
aartshertog Albrecht van Oostenrijk (" 15.11.1559 - ^ 13.07.1621,
de zesde zoon van keizer
Maximiliaan II van Duitsland); op 06.05.1598 stond koning Filips II
van Spanje het bestuur over
de Zuidelijke Nederlanden aan Isabella en Albrecht af; de Zuidelijke
Nederlanden werden formeel een zelfstandige staat, zij het sterk afhankelijk
van Spanje; toen Albrecht kinderloos overleed keerden de Zuidelijke
Nederlanden in 1621 weer terug onder de Spaanse troon; Isabella werd
landvoogdes |
|
Spaanse Nederlanden (1621-1713) top |
||||
|
1621-1665 |
Koning
Filips IV |
" 08.04.1605
- ^ 17.09.1665 |
Habsburg |
Zoon van koning Filips III van Spanje en
Margerita van Styrië; hij was tevens koning
Filips IV van Spanje; hij was gehuwd met Mariana van Oostenrijk; hij
liet Olivares en Luis de Haro regeren; hij verloor in 1640 Portugal en moest
in 1648, bij de Vrede van Münster, de onafhankelijkheid van de Republiek der
Verenigde Nederlanden erkennen; hij moest in 1659, bij de Vrede der
Pyreneeën, Artois, Roussillon en een stuk van Vlaanderen aan Frankrijk
afstaan |
|
1665-1700 |
Koning Karel II de Behekste |
" 06.11.1661
- ^ 01.11.1700 |
Habsburg |
Zoon van
Filips IV; was tevens koning
Karel II van Spanje; hij had een ziekelijke natuur; tot zijn
meerderjarigheid was zijn moeder regentes; hij verloor in 1668 bij de Vrede
van Aken (na de Devolutieoorlog) twaalf steden in de Spaanse Nederlanden aan koning Lodewijk XIV van Frankrijk;
in 1678 bij de Vrede van Nijmegen (na de Hollandse Oorlog) verloor hij
andere steden, Artois en Franche-Comté; hij was achtereenvolgens gehuwd met
Marie Louise van Orléans en Maria Anna van Palts-Neuburg (" 1667 - ^ 1740); bij
gebrek aan kinderen wees hij in zijn testament Filips van Anjou (een
kleinzoon van koning
Lodewijk XIV van Frankrijk) aan als zijn erfgenaam, wat leidde tot
de Spaanse Successieoorlog |
|
1700-1713 |
Koning Filips V |
" 19.12.1683
- ^ 09.07.1746 |
Bourbon |
Kleinzoon van koning Lodewijk XIV van Frankrijk;
hij was gehuwd met Elizabeth van Parma; hij was tevens koning Filips V van Spanje; hij
werd na de Spaanse Successieoorlog algemeen als koning van Spanje erkend
(Vrede van Utrecht, 1713), maar verloor daarbij de Zuidelijke Nederlanden aan
Oostenrijk |
|
Oostenrijkse Nederlanden (1713-1794) top |
||||
|
1713-1740 |
Keizer Karel VI |
" 01.10.1685
- ^ 20.10.1740 |
Oostenrijkse Huis |
Tweede zoon van keizer Leopold I van Duitsland;
hij was tevens keizer Karel VI van
Duitsland (1711-1740), koning van Hongarije (1712-1740) en, als
Karel III, koning van Bohemen (1723-1740); hij verkreeg de Zuidelijke
Nederlanden bij de Vrede van Utrecht (1713); hij bepaalde via de Pragmatieke
Sanctie (1713) dat zijn dochter Maria Theresia hem zou opvolgen; dit werd
erkend door alle grote Europese staten, maar bij zijn dood brak desondanks de
Oostenrijkse Successieoorlog uit (1740-1748) |
|
1740-1780 |
Keizerin Maria
Theresia |
" 13.05.1717
- ^ 29.11.1780 |
Oostenrijkse Huis |
Dochter van
Karel VI; zij was tevens keizerin van Oostenrijk (1740-1780), koningin
van Hongarije (1741) en Bohemen (1743); zij huwde op 12.02.1736 met keizer Frans I van Duitsland; in
veel opzichten was zij een van de grootste heerseressen uit de Habsburgse
dynastie; de Pragmatieke Sanctie van 1713 bleek in 1740 van geen enkele
waarde te zijn: de nieuwe Pruisische koning Frederik II de Grote
annexeerde Silezië, een van Oostenrijks meest ontwikkelde provincies;
hierdoor ontstond de Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748); zij benoemde
in 1744 haar zwager Karel Alexander van Lotharingen tot gouverneur-generaal
over de Zuidelijke Nederlanden, die van 1745-1748 door koning Lodewijk XV van Frankrijk
werden bezet |
|
1780-1790 |
Keizer Jozef II |
" 13.03.1741 - ^ 20.02.1790 |
Oostenrijkse Huis |
Zoon van Maria
Theresia; hij was tevens keizer
Jozef II van Duitsland (1765-1790) als opvolger van keizer Frans I van Duitsland; hij
regeerde in Oostenrijk tot 1780 samen met zijn moeder; hij streefde naar
verwezenlijking van een eenheidsstaat; hij eiste ook op godsdienstig terrein
het recht van handelen (jozefinisme of jozefisme); zijn zonder oog voor
tradities doorgevoerde centralisatie en hervormingspolitiek veroorzaakte de
Brabantse Omwenteling in de Oostenrijkse Nederlanden; deze leidde op 14.08.1789
tot zijn afzetting bij proclamatie; op 11.01.1790 werd met de Confederatie
der Verenigde Belgische Staten de onafhankelijkheid uitgeroepen, die echter
geen lang leven beschoren was |
|
1790-1792 |
|
" 05.05.1747 - ^ 01.03.1792 |
Oostenrijkse Huis |
Was tevens keizer Leopold II van Duitsland
en als Leopold I groothertog van Toscane (1765-1792); hij regeerde als
een verlicht absoluut vorst; na het overlijden van Jozef II maakte hij
snel een einde aan de zelfuitgeroepen onafhankelijkheid van de Zuidelijke
Nederlanden |
|
1792-1794 |
Keizer Frans II |
" 12.02.1768 - ^ 02.03.1835 |
Oostenrijkse Huis |
Zoon van
Leopold II; hij was tevens keizer
Frans II van Duitsland; hij verloor door oorlogen tegen Frankrijk
staatsgebied; eerst behartigde graaf Von Stadion, later Metternich zijn
buitenlandse belangen; hij werd in 1804 als Frans I keizer van
Oostenrijk, maar trad in 1806 af toen keizer
Napoleon I van Frankrijk de Rijnbond instelde; dit vormde het einde
van het Heilige Roomse Rijk; bij de vrede van Schönbrunn (1809) was
Oostenrijk een tweederangsmogendheid geworden; hij huwde zijn dochter Marie
Louise uit aan keizer Napoleon I
van Frankrijk (1810); hij was bureaucratisch en autoritair-conservatief,
maar populair bij zijn volk; na de Franse zege te Jemappes (06.11.1792) werden
de Oostenrijkse Nederlanden en het prinsdom Luik enige maanden bezet, maar
het oude gezag werd na de overwinning te Neerwinden (18.03.1793) hersteld; op
de Slag van Fleurus (26.06.1794) volgde de terugkeer van de Fransen; de
annexatie van België, uitgeroepen door de Nationale Conventie te Parijs
(01.10.1795) werd door Oostenrijk erkend bij de Vrede van Campoformio
(17.10.1797) |
|
Onderdeel van de Franse Republiek (1794-1804) top |
||||
|
1794-1804 |
- |
- |
- |
Aanvankelijk leed het
land onder de dictatuur en terreur van Robespierre en consorten; deze werd
beëindigd door Robespierres val op 27.07.1794; van 1795-1799 regeerde het
Directoire (vijf directeuren); de Republiek, Zwitserland en Italië werden
afhankelijk van Frankrijk; op 09.11.1799 vond de staatsgreep door Napoleon
Bonaparte plaats; van 1799-1804 regeerde het Consulaat (Bonaparte was eerste
consul; vanaf 1802 Consul voor het leven); in 1800 werd Oostenrijk verslagen |
|
Onderdeel van het Franse Keizerrijk (1804-1814) top |
||||
|
1804-1813 |
|
" 15.08.1769
- ^ 05.05.1821 |
Bonaparte |
Keizer
Napoleon I van Frankrijk
regeerde; in deze tijd begon de industriële revolutie; vanuit
Groot-Brittannië werden stoommachines het land in gesmokkeld; er werden
fabrieken opgericht, soms met de hulp van Britse immigranten; de haven van
Antwerpen profiteerde van de Franse bezetting, omdat de Nederlandse blokkade
werd opgeheven; de regering voerde de dienstplicht in, waardoor vele Belgen
werden gedwongen te vechten in de Napoleontische legers; in Vlaanderen werd
het Nederlands onderdrukt; publicaties in die taal waren verboden |
|
1814 |
|
" 20.03.1811
- ^ 22.07.1832 |
Bonaparte |
Zoon van
Napoleon I (zie hiervoor) en Maria Louise van Oostenrijk; na de eerste
Vrede van Parijs (1814, na het aftreden van Napoleon I) begaven Maria
Louise en haar zoon zich dadelijk naar Wenen; na De Honderd Dagen proclameerden
de Franse Kamers hem bij decreet van 23.06.1815 als Napoleon II tot
keizer der Fransen; hij regeerde echter niet; zijn grootvader keizer Frans
van Oostenrijk verleende hem in 1818 de titel hertog van Reichstadt |
|
Onderdeel van het Franse Koninkrijk (1814-1815) top |
||||
|
1814-1815 |
Koning Lodewijk XVIII |
" 17.11.1755
- ^ 16.09.1824 |
Bourbon |
Broer van koning Lodewijk XVI van Frankrijk;
hij vluchtte in 1791 naar België; hij riep in 1793 Lodewijk XVII als koning van
Frankrijk uit; hij beschouwde zich na diens dood in 1795 als koning van
Frankrijk; hij was tijdens de Napoleontische periode in het buitenland; in
1814 werd hij op de troon hersteld; hij vaardigde de Charte Constitutionelle
uit; hij vluchtte na Napoleons terugkeer naar Gent |
|
Onderdeel van het
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830)
top |
||||
|
1815-1830 |
Koning Willem I [bijgenaamd: de Koning-Koopman] |
" 24.08.1772
- ^ 12.12.1843 |
Huis van Oranje-Nassau |
Willem I, zoon van stadhouder
prins Willem V van de Republiek, werd in 1815, nadat het
Weens Congres de Zuidelijke Nederlanden (met het prinsbisdom Luik) aan de
Noordelijke Nederlanden had toegevoegd, koning van het nieuwgevormde Verenigd
Koninkrijk der Nederlanden; op 25.08.1830 (na de voorstelling van de opera |
|
Onafhankelijke Belgische staat
(1830-1831) top |
||||
|
1830-1831 |
- |
- |
- |
Prins Frederik, zoon van Willem I, kwam in september 1830 met 12.000 man troepen in Brussel; bij de daarop volgende gevechten kwam het Voorlopig Bewind tot stand, dat op 04.10.1830 de onafhankelijkheid uitriep; het Nationaal Congres, verkozen op 03.11.1830, bevestigde dit en kondigde op 07.02.1831 een liberale Grondwet af; dat voor een monarchie en voor het huis Saksen-Coburg werd gekozen, was deels terwille van de toenmalige grote mogendheden; die erkenden de afscheiding op 20.01.1831 met De grondslagen van de scheiding, waarin de grenzen werden vastgelegd en België eeuwige neutraliteit werd opgelegd |
|
Koninkrijk der Belgen
(1831-) top |
||||
|
1831-1865 |
Koning Leopold I |
" 16.12.1790
- ^ 10.02.1865 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Hertog Leopold George Christiaan Frederik van Saksen, prins
van Saksen-Coburg-Gotha, had de napoleontische oorlogen in Russische
krijgsdienst meegemaakt en was in het gevolg van tsaar
Alexander I van Rusland in |
|
1865-1909 |
Koning Leopold II |
" 09.04.1835
- ^ 17.02.1909 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Oudste zoon van Leopold I; op 22.08.1853 huwde hij met aartshertogin Maria Hendrika Anna van Habsburg (" 23.08.1836 - ^ 19.09.1902), uit welk huwelijk werden geboren drie dochters en een zoontje (dat op negenjarige leeftijd overleed); dit huwelijk was niet geslaagd; de koning vertoonde zich in het openbaar met courtisanes; met een van hen, Caroline Delacroix, sloot hij zelfs na de dood van zijn vrouw een soort morganatisch huwelijk; na de Kongo-conferentie van 1884-1885 werd hij soeverein van de Vrijstaat Kongo, welke soevereiniteit hij in 1908 aan België overdroeg |
|
1909-1934 |
Koning Albert I |
" 08.04.1875
- ^ 17.02.1934 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Tweede zoon van graaf Filips van Vlaanderen (" 24.03.1837
- ^ 17.11.1905,
de jongere broer van Leopold II) en Maria von
Hohenzollern-Sigmaringen; hij volgde zijn oom op omdat deze geen mannelijke
afstammelingen had en omdat zijn vader en oudste broer eerder waren
overleden; op 02.10.1900 huwde hij met hertogin Elisabeth van Beieren (" 25.07.1876 - ^ 23.11.1965), uit welk huwelijk
drie kinderen werden geboren: 1. Leopold (III), 2. Karel en
3. Marie-José (gehuwd met koning Umberto van Italië); België kwam op
02.08.1914 met Duitsland in oorlog door het afwijzen van het Duitse ultimatum
waarin doortocht werd geëist voor de Duitse legers, die optrokken tegen
Frankrijk; Albert plaatste zich aan het hoofd van de troepen en organiseerde
de verdediging; de Duitsers dreven hen in korte tijd naar de kust, maar daar
wisten zij zich als onderdeel van de geallieerde verdedigingslinie aan de
rivier de IJzer te handhaven (IJzerlinie); vanaf die tijd tot het einde van
de oorlog verbleef de Belgische regering onder leiding van graaf Charles van
Broqueville in ballingschap te Sainte Adresse (bij Le Havre, Frankrijk);
Albert zelf bleef echter op het |
|
1934-1951 |
Koning Leopold III |
" 03.11.1901
- ^ 25.09.1983 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Oudste zoon van Albert I; op 04.11.1926 huwde hij met
prinses Astrid van Zweden (" 17.11.1905 - ^ 29.08.1935),
uit welk huwelijk drie kinderen werden geboren: 1. Joséphine Charlotte (" 11.10.1927
- ^ |
|
[1944-1950] |
Regent Prins Karel-Théodore |
" 10.10.1903
- ^ 01.06.1983 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Jongere broer van
Leopold III, graaf van Vlaanderen; na de bevrijding van België op
20.09.1944 werd hij door de Verenigde Kamers tot regent verkozen, daar
Leopold III in gevangenschap was; in verband met de koningskwestie werd
het regentschap verlengd tot 20.07.1950 |
|
[1950-1951] |
Regent Prins Boudewijn |
" 07.09.1930
- ^ 31.07.1993 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Oudste zoon van
Leopold III en Astrid; hij
nam op 11.08.1950, toen na de terugkeer van zijn vader een
burgeroorlog dreigde uit te breken, met de titel van Koninklijke Prins de
koninklijke bevoegdheden van zijn vader over tot en met 16.06.1951 |
|
1951-1993 |
Koning Boudewijn |
" 07.09.1930
- ^ 31.07.1993 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Na officiële troonsafstand van Leopold III werd hij op
17.06.1951 koning; op 15.12.1960 huwde hij met de Spaanse doña Fabiola de
Mora y Aragón (" 11.06.1928);
in 1960 werd Belgisch Kongo zelfstandig, in 1962 volgden Rwanda en Burundi;
hij probeerde aanvankelijk het in 1970 begonnen federaliseringsproces af te
remmen, maar later verzoende hij zich met de federale structuur zoals die
later in de grondwet werd vastgelegd; in 1990 leidde zijn weigering, wegens
grote gewetensnood, een wetsvoorstel over abortus te bekrachtigen, tot een
probleem, dat de regering oploste door tijdelijk zelf de koninklijke
prerogatieven uit te oefenen en de wet te ondertekenen; in zijn laatste jaren
won hij veel sympathie bij het publiek door zijn opkomen voor vergeten
groepen in de maatschappij; op 31.07.1993 overleed hij plotseling, zonder
kinderen na te laten; kort daarvoor, op 14.07.1993, was het land een federale
staat geworden (met drie gewesten, namelijk het Vlaamse, het Waalse en
Brusselse, en drie gemeenschappen, te weten de Vlaamse, de Franse en de
Duitstalige) |
|
1993- |
Koning Albert II |
" 06.06.1934 |
Von Saksen-Coburg-Gotha |
Tweede zoon van Leopold III en Astrid; hij besteeg op |
Externe links top
v Voor
een overzicht van de geschiedenis van België kunt u ook terecht op Belgisch Koninklijk Huis.
v Zie
ook www.belgium.be.
Verwijzingen naar deze website:
v Histoforum.digischool -
België
Tot slot: het overnemen van gegevens van deze website (met bronvermelding) is natuurlijk toegestaan, maar sommigen maken het iets te bont:
|
index – © Dirk
van Duijvenbode, Katwijk aan Zee (NL) – Laatste wijziging: |
|
|
|
|