|
Geschiedenis |
|
Zie ook: De
geschiedenis van: |
PT |
v Jaartallentabel: een overzicht
van de geschiedenis van Portugal aan de hand van de koningen en presidenten van
Portugal met per staatshoofd een korte samenvatting van de belangrijkste
gebeurtenissen tijdens zijn of haar regeringsperiode
v Vorstennamen: in de
onderstaande tabel worden de vorsten aangeduid met hun naam in het Portugees;
in het Nederlands kennen wij de vorsten vaak onder een andere naam (een
voorbeeld: “Henrique” noemen wij “Hendrik”); de vertaling van de vorstelijke
voor- en bijnamen ziet u onder het kopje Vorstennamen
|
Jaartallen |
Vorst |
" - ^ |
Huis |
Bijzonderheden |
|
Monarquia - 1.ª
Dinastia (a Afonsina)
[Koninkrijk – Eerste Dynastie] (1109 – 1385) |
||||
|
1095-1112 |
Graaf Henrique |
" ca.
1069 - ^ 01.11.1112 |
Bourgondisch Huis |
Het gebied ten noorden van de rivier Douro was een van de
eerste gebieden die door de christenen op de moslims werden heroverd, nog
voor het begin van de eigenlijke Reconquista; het kreeg de naam
Portucallis, naar een Romeinse nederzetting op de plaats waar nu Porto ligt (Portus
Calidus = warme haven); koning
Alfonso VI van Castilië schonk Portucallis in 1095 aan zijn schoonzoon
graaf Henri(que) van Bourgondië (die later de titel graaf van Portugal
aannam), als dank voor zijn strijd tegen de Moren; in 1109 verklaarde
Henri(que) Portugal zelfstandig |
|
1112-1185 |
Koning Afonso I Henriques o Conquistador |
" 25.07.1109
- ^ 06.12.1185 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van graaf Henrique en Beatriz van Barcelona; hij breidde
het grondgebied uit en werd in 1143 formeel koning van Portugal; daarmee was
hij de eerste koning van Portugal en
stichter van de Portugese monarchie; hij ontrukte in 1147, geholpen
door Nederlandse ridders, Lissabon aan de Moren; zijn moeder Teresa, dochter van koning Alfonso VI van Castilië, had zich tot koningin uitgeroepen in de
tijd dat Afonso I de Strijdlustige en Urraca tegenover elkaar stonden;
in 1128 stond hij, gesteund door adel en clerus, tegen zijn moeder op; in
1143 werd hij leenman van de Heilige Stoel om een eind te maken aan de
twisten met koning Alfonso VII
van Castilië en van León, ten einde zijn titel, koning van Portugal,
erkend te krijgen; hij huwde in 1146 met gravin Mafalda van Savoye |
|
1185-1211 |
Koning Sancho I o Povoador |
" 11.11.1154
- ^ 26.03.1211 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Afonso I
en Mafalda; hij zette de Reconquista voort; hij huwde in 1175 met
prinses Dulce van Aragón; hij bracht Duitse en Engelse kolonisten in de
veroverde gebieden; zijn zoon Ferrand was gehuwd met gravin Johanna van Vlaanderen |
|
1211-1223 |
Koning
Afonso II o Gordo |
" 23.04.1185
- ^ 25.03.1223 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Sancho I
en Dulce; hij huwde in 1208 met prinses Urraca (dochter van koning Alfonso VIII van Castilië);
hierna trokken beide vorsten vaak gezamenlijk ten strijde tegen de moslimdynastie
der Almohaden; hij behoorde tot de overwinnaars in de beroemde slag bij Las
Navas de Tolosa in 1212; in eigen land voerde hij een nogal antiklerikale politiek:
hij verbood bij voorbeeld uitbreiding van het grondbezit van de Kerk; ook de
adel kreeg onder hem weinig kansen; toen de koning door de bisschop van Braga
was geëxcommuniceerd, brak een opstand uit; voordat een verzoening met Rome
tot stand was gebracht, stierf hij |
|
1223-1245 |
Koning Sancho II
o Capelo |
" 08.09.1207
- ^ 04.01.1248 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Afonso II
en Urraca; hij huwde met Mécia Lopez de Haro, uit welk huwelijk geen kinderen
werden geboren; zijn onophoudelijke oorlogen (definitieve verovering van
Alentejo en van de Algarve) deden de macht van de adel toenemen; hij werd
onttroond door zijn broer Afonso III met goedkeuring van paus Innocentius IV |
|
1245-1279 |
Koning Afonso III
o Bolonhês |
" 05.05.1210
- ^ 16.02.1279 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Afonso II
en Urraca; hij huwde in 1235 met gravin Matilde van Boulogne en vervolgens in
1253 met Beatriz (dochter van koning
Alfonso X van Castilië); hij regeerde vanaf 1248, maar was regent
sinds 1245 na het verjagen van zijn broer Sancho II; na onderhandelingen
met paus Innocentius IV, waarbij
hij bescherming van de immuniteit van de Kerk beloofde, werd Sancho II
in 1246 geëxcommuniceerd; tijdens Afonso's regering werden voor het eerst
vertegenwoordigers van de derde stand opgenomen in de Cortes, het parlement,
dat door Afonso gesteund werd, ondanks de daaruit voortvloeiende nieuwe
burgeroorlog; hij veroverde de Algarve |
|
1279-1325 |
Koning
Dinis o Lavrador |
" 09.10.1261
- ^ 07.01.1325 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van
Afonso III en Beatriz; hij huwde in 24.06.1282 met Isabel (dochter van koning Pedro III van Aragón);
hij was tevens dichter; hij beïnvloedde het culturele leven van Portugal
zeer, onder meer doordat hij in vele officiële stukken het Latijn door
Portugees verving; hij stichtte in 1290 te Lissabon een universiteit; hij
liet 138 cantigas (gedichten) na, waaronder veel liefdeslyriek |
|
1325-1357 |
Koning
Afonso IV o Bravo |
" 08.02.1291
- ^ 28.05.1357 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Dinis en
Isabel; hij huwde 12.09.1309 met Beatriz (dochter van koning Sancho IV van Castilië);
bij zijn troonsbestijging stond zijn bastaardbroer Afonso Sánchez, geholpen
door koning Alfonso XI van
Castilië (die gehuwd was met zijn zuster Maria), tegen hem op; hij zocht
steun bij de Castiliaanse adel en liet zijn erfgenaam Pedro trouwen met de
dochter van de Castiliaanse Infante; gedurende zijn regering vonden de eerste
reizen naar de Canarische Eilanden plaats; uit wraakgevoelens, veroorzaakt door
de in zijn opdracht uitgevoerde moord op de in het geheim met Pedro gehuwde
Inés de Castro, stookte Pedro voortdurend onrust in het koninkrijk |
|
1357-1367 |
Koning Pedro I o
Justiceiro of o Cruel |
" 08.04.1320
- ^ 18.01.1367 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Afonso IV
en Beatriz; hij huwde in 1325 met Branca van Castilië, 28.02.1339 met
Constança Manoel van Castilië en 01.01.1354 heimelijk met Inês de Castro, die
in 1355 door zijn vader werd vermoord; hij streed tegen het misbruik door de
geestelijkheid |
|
1367-1383 |
Koning Fernando I o Formoso |
" 31.10.1345
- ^ 22.10.1383 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Pedro I
en Constança Manoel; hij huwde in 1371 met Leonor Teles de Menezes; na de
dood van koning Pedro van Castilië in
1369 was hij een van de pretendenten naar de Castiliaanse kroon, waardoor hij
in een langdurige oorlog verwikkeld raakte (tot 1382); om de beide landen te
verenigen werd bij de vrede van Badajoz (1382) bepaald dat zijn erfgename
Beatriz zou huwen met koning Juan I
van Castilië; hij bevorderde de handel en de scheepsbouw en legde zo de
grondslag voor Portugal als zeemacht |
|
1383-1385 |
Koningin Beatriz |
" 1372
- ^ 1410 |
Bourgondisch Huis |
Dochter van
Fernando I en Leonor Teles; zij liet de heerschappij over Portugal over
aan haar moeder |
|
[1383] |
Regentes Leonor
Teles |
" 1340
- ^ 27.04.1386 |
Bourgondisch Huis |
Weduwe van
Fernando I, dochter van Martim Afonso Telo de Menezes en Aldonça Anes de
Vasconcelos |
|
[1383-1385] |
Regent João |
" 11.04.1357
- ^ 14.08.1433 |
Huis van Avíz |
Onechte zoon van
Pedro I en Teresa Lourenço; hij was meester van de Ordem de Avis; hij
werd uitgeroepen tot Regente en Defensor do Reino door het volk
van Lissabon |
|
Monarquia - 2.ª Dinastia (de Avis) [Koninkrijk – Tweede
Dynastie] (1385 - 1580) |
||||
|
1385-1433 |
Koning
João I de Grote of o de Boa Memória |
" 11.04.1357
- ^ 14.08.1433 |
Huis van Avíz |
Hij was eerder regent
(zie hiervoor); hij huwde 02.02.1387 met prinses Filipa van Lancaster
(kleindochter van koning
Edward III van Engeland); hij was stichter van het huis Avíz; in
1383 leidde João I een succesvolle opstand tegen koning Juan I van Castilië; de Cortes
riep João I tot koning uit, die in |
|
1433-1438 |
Koning Duarte o Eloquente |
" 31.10.1391
- ^ 13.09.1438 |
Huis van Avíz |
Zoon van João I en
Filipa; hij huwde 22.09.1428 met prinses Leonor van Aragón; hij was een zeer
geletterd man en schreef O leal conselheiro (De trouwe
raadgever), een der belangrijkste 15e-eeuwse Portugese prozawerken, een scholastiek
traktaat met uitweidingen over geloof, toernooien en ridderschap |
|
1438-1481 |
Koning Afonso V
o Africano |
" 15.01.1432
- ^ 28.08.1481 |
Huis van Avíz |
Zoon van Duarte en
Leonor; hij huwde in 1447 met Isabel van Portugal en 30.05.1475 met prinses
Joana van Castilië; hij zette de ontdekkingsreizen langs Afrikaanse kust
voort (Guinee); hij veroverde Alcázar en Tanger op de moslims (1458-1460);
hij deed vergeefse pogingen om Castilië te veroveren |
|
1481-1495 |
Koning João II o Príncipe Perfeito |
" 03.05.1455
- ^ 25.10.1495 |
Huis van Avíz |
Zoon van Afonso V en Isabel; hij huwde 22.01.1471 met
Leonor van Portugal; in 1488 rondde Bartholomeu Diaz Kaap de Goede Hoop; in
1493 stelde paus Alexander VI de
demarcatielijn vast tussen de Spaanse en de Portugese bezittingen in de
Nieuwe Wereld; in 1494 werd bij het Verdrag van Tordesillas de demarcatielijn
|
|
1495-1521 |
Koning
Manuel I de Grote of o Venturoso |
" 31.05.1469
- ^ 13.12.1521 |
Huis van Avíz |
Zoon van Fernando van Portugal (zoon van Duarte en Leonor);
hij huwde in 10.1497 met prinses Isabel van Spanje, 30.10.1500 met prinses
Maria van Spanje en 24.11.1518 met prinse Leonor van Spanje (dochter van koning Filips I van Spanje en koningin Johanna van Spanje); hij
regeerde absolutistisch; onder hem werd Portugal een koloniale mogendheid; in
1498 bereikte Vasco da Gama India over zee en in 1500 ontdekte Pedro Cabral
Brazilië, dat een Portugese bezitting werd; hij liet de joden verdrijven; er
heerste culturele bloei; de laatgotische bouwstijl werd naar hem Emanuel- of
Manuelstijl genoemd; na zijn overlijden huwde zijn weduwe Leonor met koning Frans I van Frankrijk |
|
1521-1557 |
Koning João III o Piedoso |
" 06.06.1502
- ^ 11.06.1557 |
Huis van Avíz |
Zoon van Manuel I
en Maria; hij huwde 05.02.1525 met prinses Catarina van Spanje; hij stelde in
1531 de Inquisitie in; hij organiseerde de overzeese gebieden (Macao en
Brazilië) |
|
1557-1578 |
Koning Sebastião o Desejado |
" 20.01.1554
- ^ 04.08.1578 |
Huis van Avíz |
Zoon van João (zoon van
João III en Catarina) en
Joana van Spanje; hij stond van 1557-1562 onder regentschap van Catarina en
van 1562-1568 van Henrique (broer van João III); hij sneuvelde tijdens de tweede kruistochtexpeditie
tegen de moslims in Marokko; zijn dood werd door zijn aanhangers betwijfeld;
rond zijn persoon ontstond de legende van het Sebastianisme, volgens welke
hij eens naar Portugal zou terugkeren; dit was de bindende kracht tijdens de
Spaanse overheersing (1580-1640) |
|
1578-1580 |
Koning Henrique o Casto of
o Cardeal-Rei |
" 31.01.1512
- ^ 30.01.1580 |
Huis van Avíz |
Zoon van Manuel I
en Maria; hij was eerder regent over Sebastião (zie hiervoor); hij had geen
opvolger aangewezen, waardoor koning
Filips II van Spanje na zijn
dood de troon verwierf |
|
Monarquia - 3.ª Dinastia (a Filipina) [Koninkrijk – Derde Dynastie] (1580 - 1640) |
||||
|
1580-1598 |
Koning Filipe I
o Prudente |
" 21.05.1527
- ^ 13.09.1598 |
Habsburgs Huis |
In 1580 verwierf koning
Filips II van Spanje (kleinzoon van Manuel I) de Portugese
troon (die na 1640 toeviel aan het huis van Bragança) |
|
1598-1621 |
Koning Filipe II o Pio |
" 14.04.1578
- ^ 31.03.1621 |
Habsburgs Huis |
Hij was tevens koning Filips III van Spanje |
|
1621-1640 |
Koning Filipe III o Grande |
" 08.04.1605
- ^ 17.09.1665 |
Habsburgs Huis |
Hij was tevens koning Filips IV van Spanje |
|
Monarquia - 4.ª Dinastia (de Bragança) [Koninkrijk – Vierde Dynastie] (1640 – 1910) |
||||
|
1640-1656 |
Koning João IV o Restaurador of
de Gelukkige |
" 18.03.1604
- ^ 06.11.1656 |
Huis van Bragança |
Zoon van hertog
Teodósio II van Bragança
(afstammeling van hertogin Catarina van Bragança, die kandidate voor de
Portugese troon was na de dood van Henrique I in 1580) en Ana de Velasco
y Giron; hij huwde 12.01.1633 met Luisa de Gusmão; na de anti-Spaanse
volksopstand van 01.12.1640 reisde hij naar de hoofdstad; op 15.12.1640 werd
hij er tot koning uitgeroepen; hij hernam het koningschap met steun van
Richelieu; hij ondernam binnenlandse hervormingen; hij heroverde Brazilië en
Angola op de Nederlanders; hij stimuleerde de muziek en kreeg als bijnaam Pai
da Musicologia Portuguesa |
|
1656-1683 |
Koning Afonso VI
o Vitorioso |
" 21.08.1643
- ^ 12.09.1683 |
Huis van Bragança |
Zoon van João IV en
Luisa; hij regeerde van 1656 tot zijn dood, vanaf 1667 echter slechts in
naam; hij was vanaf zijn geboorte op verschillende plaatsen verlamd; toen hij
op de troon kwam, werd zijn moeder regentes (tot 1662); ondanks zijn handicap
wist hij in de voortdurende oorlogen tegen Spanje successen te boeken; hij
stond als wreed bekend; hij huwde 27.06.1666 met Maria van Savoye, die hem
echter het jaar daarop samen met zijn broer Pedro van de troon stootte; het
huwelijk werd op grond van impotentie ontbonden; hij overleed in ballingschap |
|
1683-1706 |
Koning Pedro II
o Pacífico |
" 26.04.1648
- ^ 09.12.1706 |
Huis van Bragança |
Zoon van João IV
en Luisa; hij huwde 02.04.1668 met zijn schoonzuster Maria van Savoye en 11.08.1687
met gravin Maria Sofia van Neuburg; vanaf 1667 was hij regent over zijn broer
Afonso VI; hij deed in 1668 door Spanje de onafhankelijkheid van
Portugal erkennen; in 1703 sloot hij met Lord Methuen het Methuen-verdrag met
Engeland, waarna afhankelijkheid van Engeland ontstond |
|
1706-1750 |
Koning João V o Magnânimo |
" 22.10.1689
- ^ 31.07.1750 |
Huis van Bragança |
Zoon van Pedro II
en Maria Sofia; hij huwde 27.10.1708 met aartshertogin Maria Ana van Oostenrijk;
hij was zeer godsdienstig; hij stond in de Spaanse Successieoorlog aan de
kant van de Habsburgers; hij werd in 1707 bij Almança door de Fransen
verslagen; hij tekende de Vrede van Utrecht (1713); paus Benedictus XIV schonk hem de
titel Fidelíssimo |
|
1750-1777 |
Koning José Emanuel
o Reformador |
" 06.06.1714
- ^ 24.02.1777 |
Huis van Bragança |
Zoon van João V en Maria Ana; hij huwde 19.01.1729 met
prinses Maria Ana van Spanje; hij liet
zijn minister Marquês de Pombal regeren; op 01.11.1755 vond in Lissabon een
aardbeving plaats die een groot deel van de stad verwoestte en 12.000
slachtoffers maakte; de stad werd herbouwd door de architect Eugénio dos
Santos |
|
1777-1816 |
Koningin Maria I Francisca a Piedosa en Koning Pedro III |
" 17.12.1734
- ^ 20.03.1816 " 05.07.1717
- ^ 25.05.1786 |
Huis van Bragança |
Dochter van José en
Maria Ana; zij huwde 06.06.1760 met haar oom Pedro( III) (zoon
van João V en Maria Ana),
waardoor deze vanaf 1777 de troon met haar deelde; zij was sinds 1792
krankzinnig en stond onder regentschap van haar zoon João( VI);
toen keizer Napoleon I van Frankrijk
in 1807 Portugal binnenviel, vluchtte het Portugese hof naar Brazilië;
Portugal werd in 1808 veroverd en bezet door de Britten |
|
1816-1826 |
Koning João VI o Clemente |
" 13.05.1767
- ^ 10.03.1826 |
Huis van Bragança |
Zoon van Pedro III en Maria I; hij huwde 08.05.1785 met
prinses Carlota Joaquina van Spanje; hij regeerde vanaf 1792 als regent over
zijn krankzinnige moeder; hij vluchtte in 1807 naar Brazilië; in 1821 keerde
de koninklijke familie uit Brazilië terug; João’s zoon Pedro bleef achter en
was vanaf 1821 regent van Brazilië; op 07.09.1822 verklaarde Pedro Brazilië
onafhankelijk, waarna hij er keizer over werd |
|
1826 |
Koning Pedro IV
o Libertador of o Rei-Soldado |
" 12.10.1798
- ^ 24.09.1834 |
Huis van Bragança |
Zoon van João VI en
Carlota Joaquina; hij huwde 05.11.1817 met aartshertogin Maria Leopoldina van
Oostenrijk en 17.10.1829 met prinses Amélia de Beauharnais van Leuchtenberg;
hij was van 1822-1831 tevens keizer Pedro I van Brazilië; hij deed
afstand van de Portugese troon ten behoeve van zijn dochter Maria; in 1831
deed hij afstand van zijn Braziliaanse troon ten behoeve van zijn zoon Pedro
(keizer Pedro II van Brazilië) |
|
1826-1828 |
Koningin Maria II da Gloria of a Educadora |
" 04.04.1819
- ^ 15.11.1853 |
Huis van Bragança |
Dochter van
Pedro IV en Maria Leopoldina; zij huwde 26.01.1835 met hertog Augusto de
Beauharnais van Leuchtenberg en 09.04.1836 met prins Fernando van Saxen-Coburg-Gotha-Kohary; haar vader deed ten gunste van haar
afstand van de troon, waartegen de absolutisten zich echter verzetten; dezen
hielpen haar oom en voogd Miguel aan de macht (1828); na een burgeroorlog
werd zij, met hulp van de Engelsen, weer op de troon gezet (1834); haar
regering kenmerkte zich door een voortdurende strijd tussen liberalen en
conservatieven |
|
1828-1834 |
Koning Miguel o Rei
Absoluto of o Usurpador |
" 26.10.1802
- ^ 14.11.1866 |
Huis van Bragança |
Zoon van João VI en Carlota Joaquina; jongere broer van Pedro IV; hij huwde
24.09.1851 met prinses Adelaide van Löwenstein-Wertheim-Rochefort; hij was
oom en voogd van Maria II; hij nam de troon van haar af (zie hiervoor);
hij werd echter verbannen door Maria’s broer, keizer Pedro II van
Brazilië; Miguel en zijn aanhangers (de Miguelisten) bleven tot
Miguels dood vechten voor erkenning van zijn rechten |
|
1834-1853 |
Koningin Maria II
(hersteld) en (vanaf 1837) Koning Fernando II |
" 04.04.1819
- ^ 15.11.1853;
" 29.10.1816
- ^ 15.12.1885 |
Huis van Bragança |
Fernando, echtgenoot van
Maria II, werd in 1853 regent voor zijn zoon Pedro (V) |
|
1853-1861 |
Koning Pedro V
o Esperançoso |
" 16.09.1837
- ^ 11.11.1861 |
Huis van Saxen-Coburg-Gotha-Koháry |
Zoon van Maria II
en Fernando II; hij was van 1853-1855 koning onder regentschap van zijn
vader; hij huwde met prinses Estefânia van Hohenzollern-Sigmaringen, uit welk
huwelijk geen kinderen werden geboren |
|
1861-1889 |
Koning Luis o Popular |
" 31.10.1838
- ^ 19.10.1889 |
Huis van Saxen-Coburg-Gotha-Koháry |
Zoon van Maria II
en Fernando II, jongere broer van Pedro V; hij huwde 12.10.1862 met
prinses Maria Pia van Savoye; hij voerde verschillende hervormingen in, zoals
in 1868 de afschaffing van de slavernij in de koloniën |
|
1889-1908 |
Koning Carlos
o Martirizado of o Diplomata |
" 28.09.1863
- ^ 01.02.1908 |
Huis van Saxen-Coburg-Gotha-Koháry |
Zoon van Luis en Maria
Pia; hij huwde 22.05.1886 met prinses Amélia van Orléans; zijn regering kenmerkte
zich door ernstige conflicten met de Engelsen over de koloniën en door
talloze financiële crises; in 1906 gaf hij premier João Franco enige
dictatoriale bevoegdheden; hij was een ontwikkeld man met grote aandacht voor
wetenschap en cultuur; hij was tevens een verdienstelijk schilder; hij en
zijn zoon Luis Filipe werden tijdens een rit door Lissabon doodgeschoten |
|
1908-1910 |
Koning Manuel II
o Desventurado of o Patriota |
" 19.03.1889
- ^ 02.07.1932 |
Huis van Saxen-Coburg-Gotha-Koháry |
Zoon van Carlos en Amélia; hij huwde op 04.09.1913 met prinses
Augusta Vitória van
Hohenzollern-Sigmaringen, uit welk huwelijk geen kinderen werden geboren;
op 04.10.1910 brak een opstand uit; de volgende dag werd de republiek
uitgeroepen; de koninklijke familie vluchtte naar Engeland; toen Manuel in
1932 overleed bleek hij een groot deel van zijn bezittingen te hebben
nagelaten aan zijn vaderland |
|
1.ª República [Eerste Republiek] (05.10.1910 –
28.05.1926) |
||||
|
[1910-1911] |
President Joaquim Teófilo
Fernandes |
" 24.02.1843 - ^ 28.01.1924 |
- |
President van de voorlopige republikeinse regering; het ambt van President van de Republiek was nog niet ingesteld |
|
1911-1915 |
President Manuel José de Arriaga Brum da Silveira |
" 08.07.1840
- ^ 05.05.1917 |
- |
Eerste gekozen president van de Portugese Republiek na de goedkeuring van de grondwet van 1911 |
|
1915 |
President Joaquim Teófilo
Fernandes |
" 24.02.1843
- ^ 28.01.1924 |
- |
Hij was eerder president van de voorlopige republikeinse regering (zie hiervoor) |
|
1915-1917 |
President Bernardino Luis Machado Guimarães |
" 28.03.1851
- ^ 28.04.1944 |
- |
Hij werd op 11.12.1917 afgezet door Sidónio Pais; hij trad officieel pas af op 02.06.1919 |
|
1917-1918 |
President Sidónio Bernardino Cardoso
da Silva Pais |
" 01.05.1872
- ^ 14.12.1918 |
- |
Hij voerde een dictatoriaal bewind; hij werd in Lissabon vermoord |
|
1918-1919 |
President João do Canto e Castro da Silva Antunes |
" 19.05.1862 - ^ 14.03.1934 |
- |
Hoewel hij monarchist was onderdrukte hij de poging om de monarchie te herstellen in 1919 [Monarquia do Norte, waarvan de Junta Governativa Provisória do Reino (Porto) werd voorgezeten door Paiva Couceiro] |
|
1919-1923 |
President António José de Almeida |
" 27.07.1866
- ^ 31.10.1929 |
- |
|
|
1923-1925 |
President Manuel
Teixeira Gomes |
" 27.05.1862
- ^ 12.1925 |
- |
Hij trad af op 11.12.1925 en ging aan boord van de Zeus op 17.12.1925, waarna hij nimmer is teruggezien |
|
1925-1926 |
President Bernardino Luis Machado Guimarães |
" 28.03.1851
- ^ 28.04.1944 |
- |
Hij was eerder president van 1915-1917 |
|
Ditadura Militar [Militaire Dictatuur] (28.05.1926 –
25.04.1974) |
||||
|
1926 |
President José
Mendes Cabeçadas Júnior |
" 19.08.1883 - ^ 11.06.1965 |
- |
|
|
1926 |
President Francisco
da Costa Gomes |
" 30.06.1914 - ^ 31.07.2001 |
- |
|
|
1926-1928 |
President António Óscar de
Fragoso Carmona |
" 24.11.1869 - ^ 18.04.1951 |
- |
Hij wierp als maarschalk samen met Mendes Cabeçadas in 1926 het bestaande regime omver en bleef tot aan zijn dood president |
|
1928-1951 |
President António Óscar de
Fragoso Carmona |
" 24.11.1869
- ^ 18.04.1951 |
- |
Van 1932-1968 was er het dictatoriale regime van minister-president António de Oliveira Salazar |
|
1951 |
President António de Oliveira
Salazar |
" 28.04.1889
- ^ 27.07.1970 |
- |
Hij was minister van Financiën (1926; 1928-1932) en als premier (1932-1968) in feite dictator; hij vervulde de posten van Financiën (1932-1940), Oorlog (1931-1944) en Buitenlandse Zaken (1936-1947); hij voerde een corporatief systeem naar Italiaans model in; in 1951 combineerde hij tijdelijk het premierschap met het presidentschap |
|
1951-1958 |
President Francisco
Higino Craveiro Lopes |
" 12.04.1894 - ^ 02.09.1964 |
- |
|
|
1958-1974 |
President Américo Deus Rodrigues Tomás |
" 19.11.1894 - ^ 18.09.1987 |
- |
1961: begin van een koloniale oorlog met Angola, later ook met Mozambique en Portugees Guinee (thans Guinee-Bissau) 1968-1974: dictatoriaal regime van minister-president Caetano |
|
2.ª República [Tweede Republiek] (25.04.1974 – heden) |
||||
|
1974 |
President António Sebastião Ribeiro Spínola |
" 11.04.1910 - ^ 13.08.1996 |
- |
Als militair en politicus bestreed hij de nationale bevrijdingsbewegingen in Angola (1961-1964) en Portugees Guinea, het huidige Guinee-Bissau (1968-1973); omdat hij zich steeds kritischer uitliet over het nut van koloniale oorlogen werd hij in 1974 als plaatsvervangend chef-staf vervangen; na de staatsgreep (de Anjerrevolutie) op 25.04.1974 door linkse militairen (het MFA, Movimento das Forças Armadas) werd hij president van de Junta da Salvação Nacional; drie weken later werd hij door het Conselho da Revolução benoemd tot president van de republiek; eind september trad hij echter af vanwege de naar zijn smaak te linkse koers van de MFA; hij werd beschuldigd van betrokkenheid bij een rechtse coupe in maart 1975 en vluchtte naar Spanje, maar kon een jaar later naar Portugal terugkeren |
|
1974-1976 |
President Francisco
da Costa Gomes |
" 30.06.1914 - ^ 31.07.2001 |
- |
Maart 1975: mislukte rechtse staatsgreep; ruk naar links November 1975: mislukte coup door linkse militairen 1976: invoering van een socialistische grondwet |
|
1976-1986 |
President António dos Santos Ramalho Eanes |
" 25.01.1935
- |
- |
Hij was de eerste president die verkozen werd na directe verkiezingen door alle Portugezen boven de 18 jaar oud; hij zat twee achtereenvolgende termijnen; in 1986 trad Portugal toe tot de Europese Unie |
|
1986-1996 |
President Mário Alberto
Nobre Lopes Soares |
" 07.12.1924 - |
- |
Hij begon zijn loopbaan als advocaat; hij was een fel tegenstander van het regime-Salazar; hij was secretaris-generaal van de in ballingschap functionerende Partido Socialista; na de Anjerrevolutie was hij minister van Buitenlandse Zaken (1974), premier van een minderheidskabinet (juli 1976-december 1977), van een coalitie met de christen-democraten (tot juli 1978) en van een coalitie met de sociaal-democratische PSD (1983-1985); in de tijd na de revolutie vormde hij een stabiliserende factor naast de extreme politieke stellingen van de communisten en hervormingsgezinde militairen; hij verloor geleidelijk aan zijn invloed binnen zijn partij maar werd in mei 1981 toch leider van de oppositie; van 1986 tot 1996 was hij president van Portugal; hij zat twee achtereenvolgende termijnen; in 1996 werd de CPLP, Comunidade de Paises de Lingua Portuguesa (een Portugees Gemenebest) opgericht |
|
1996-2006 |
President Jorge Fernando
Branco de Sampaio |
" 10.09.1939
- |
- |
Hij is lid van de Partido Sosialista (PS); tijdens zijn studie was hij actief in de studentenbeweging tegen het destijds heersende regime; van 1979-1984 was hij lid van de mensenrechtencommissie van de Raad van Europa; in 1989 werd hij secretaris-generaal van de PS; in 1990 werd hij burgemeester van Lissabon; in 1994 werd hij herkozen; tegelijkertijd was hij voorzitter van de PS; hij werd in 1996 tot president gekozen; zijn tegenstander was de oud-premier Aníbal Cavaco Silva van de rechtse sociaal-democratische PSD; hij staat bekend als een diplomatiek optredend bestuurder; in 2001 werd hij herkozen; in december 1999 droeg Portugal Macau (het Portugese overzeese gebiedsdeel in Zuidoost-China dat het 442 jaar had bestuurd) over aan China; ook werden die maand de diplomatieke betrekkingen met Indonesië hersteld, nadat voormalig Portugees Oost-Timor in augustus voor onafhankelijkheid had mogen kiezen; de betrekkingen waren in 1976 verbroken naar aanleiding van de inlijving van Oost-Timor door Indonesië |
|
2006- |
President Aníbal António Cavaco Silva |
" 05.07.1939 |
- |
Hij is lid van de Partido Social Democrata (PSD), een gematigd
conservatieve partij; in 1980 en in 1981 was hij minister van Financiën in
het kabinet-Sá Carneiro; hij vormde in 1985 een minderheidsregering; een van
de regeringspartijen trok de steun medio |
Hieronder volgt een alfabetische lijst van vorstelijke voor- en bijnamen in het Portugees met achter elke naam de vertaling ervan in het Nederlands.
|
Afonso |
Alfons(us) of
Alphons(us) |
|
o Africano |
de Afrikaan |
|
o Bolonhês |
de Bolognees |
|
o Bravo |
de Moedige |
|
o Capelo |
de Koster |
|
o Cardeal-Rei |
de Kardinaal-Koning |
|
Carlos |
Karel |
|
o Casto |
de Kuise |
|
o Clemente |
de Genadige |
|
o Conquistador |
de Veroveraar |
|
o Cruel |
de Wrede |
|
o Desejado |
de Gewenste |
|
o Desventurado |
de Ongelukkige |
|
o Formoso |
de Knappe (van uiterlijk) |
|
Dinis |
Dionysius |
|
o Diplomata |
de Diplomaat |
|
|
Edward |
|
a Educadora |
de Lerares |
|
o Esperançoso |
de Hoopvolle |
|
Fernando |
Ferdinand |
|
Filipe |
Filips |
|
o Gordo |
de Dikke |
|
o Grande |
de Grote |
|
Henrique |
Hendrik |
|
João |
Jan of Johan(nes) |
|
José |
Jozef |
|
o
Justiceiro |
de Rechtvaardige |
|
o Lavrador |
de Boer |
|
o Libertador |
de Bevrijder |
|
Luis |
Lodewijk |
|
o Magnânimo |
de Grootmoedige |
|
Manuel |
Manuël |
|
o Martirizado |
de Martelaar |
|
Miguel |
Michaël |
|
o Patriota |
de Vaderlander |
|
Pedro |
Peter |
|
a Piedosa |
de Genadige |
|
o Piedoso |
de Genadige |
|
o Pio |
de Vrome |
|
o Popular |
de Geliefde |
|
o Povoador |
de Kolonisator |
|
o Príncipe Perfeito |
de Volmaakte Vorst |
|
o Prudente |
de Voorzichtige |
|
o Reformador |
de Hervormer |
|
o Rei Absoluto |
de Absoluut regerende Koning |
|
o Rei-Soldado |
de Soldaat-Koning |
|
o Restaurador |
de Hersteller |
|
Sebastião |
Sebastiaan |
|
o Usurpador |
de Overweldiger |
|
o Venturoso |
de Gelukkige |
v Een
boeiend overzicht van de Portugese geschiedenis vindt u op História de Portugal.
v Op
www.reallisboa.pt leest u informatie
over het Portugese koningshuis (het huis Bragança).
v Informatie
over het Braziliaanse keizershuis, dat (zoals uit het vorenstaande blijkt)
verwant is aan het Portugese koningshuis, treft u aan op www.monarquia.com.br en Pró Monarquia.
Verwijzingen naar deze website:
|
index – © Dirk
van Duijvenbode, Katwijk aan Zee (NL) – Laatste wijziging: 17.VIII.2007 |