www.dvd-web.eu

Home

Gastenboek

Geschiedenis

Juridisch

Katwijk

Klassieke muziek

De geslachtsnaam Van Duijvenbode

Tips

E-mail

Zoek

 

Zie ook: De geschiedenis van:

BE

DE

DK

ES

FR

LU

NL

NO

PT

RU

SE

TR

UK

US

VA

 

Inleiding

Jaartallentabel

Dutch history

Unie van Utrecht

Nederlandse regeringsleiders

Nederlandse kabinetten

Musea

 

De geschiedenis van de Verenigde Staten

 

Inhoudsopgave

 

v      Jaartallentabel: een overzicht van de geschiedenis van de Verenigde Staten van Amerika met per president een korte samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen tijdens zijn regeringsperiode

v      Externe links

 

Jaartallentabel

 

Jaartallen

President

" - ^

Partij

Herkomst

Bijzonderheden

1789-1793

George Washington [1]

1732-1799

-

Virginia

Hij was opperbevelhebber van het Amerikaans leger tijdens de Vrijheidsoorlog (1775-1783) en eerste president; hij handhaafde de eenheid ondanks de controverse tussen federalisten en confederalisten

1793-1797

George Washington [1]

1732-1799

Federalist

Virginia

[Zie hiervoor]

1797-1801

John Adams [2]

1735-1826

Federalist

Massachusetts

Hij was medeondertekenaar van de Onafhankelijkheids­verklaring van 1776; hij was voor zijn presidentschap gezant in Groot-Brittannië en vice-president onder Washington; tijdens zijn presidentschap ontstond de oorlog met Frankrijk; hij was verantwoordelijk voor een aantal wetten waarin de grondrechten van burgers en vreemdelingen geschonden werden, hetgeen leidde tot zijn nederlaag bij de verkiezingen van 1801

1801-1805

Thomas Jefferson [3]

1743-1826

Democratic Republican

Virginia

Hij was één der grondleggers (Founding Fathers) van de Amerikaanse staatsvorm; hij stelde de Declaration of Independence van 1776 op; hij geloofde in de vooruitgang en de natuurlijke gelijkheid van de mens en zijn recht op vrijheid; voor zijn presidentschap was hij gezant te Parijs (1785-1789) en vice-president onder John Adams (1797-1801); in 1803 kwam de Louisiana Purchase tot stand (men kocht grond van Frankrijk, waardoor het Amerikaanse grondgebied werd verdubbeld); hij had een belangrijke invloed op de architectuur door de invoering van de neoclassicistische stijl; hij ontwierp het Capitool in Richmond en het onderkomen van de door hem gestichte universiteit van Virginia

1805-1809

Thomas Jefferson [3]

1743-1826

Democratic Republican

Virginia

[Zie hiervoor]

1809-1813

James Madison [4]

1751-1836

Democratic Republican

Virginia

Hij behoorde eveneens tot de Founding Fathers; hij werkte mee aan de grondwet (1787), die door zijn invloed sterk federalistisch getint was, en de Bill of Rights; tijdens zijn bewind kwam er opnieuw oorlog met Groot-Brittannië (1812-1814); hij was belangrijker als staatkundig theoreticus dan als bestuurder

1813-1817

James Madison [4]

1751-1836

Democratic Republican

Virginia

[Zie hiervoor]

1817-1821

James Monroe [5]

1758-1831

Democratic Republican

Virginia

Voor zijn presidentschap was hij gezant te Parijs (1794-1796; 1802-1803) en Londen (1803-1806), minister van Buitenlandse Zaken onder Madison (1811-1817), alsmede minister van Defensie (1814-1815); hij formuleerde een beginselverklaring over de onafhankelijke buitenlandse politiek van het land, de Monroe-leer; hij waarschuwde in 1823 de Europese mogendheden in deze door zijn minister van Buitenlandse Zaken opgestelde verklaring aan het Congres zich niet te mengen in aangelegenheden die zich afspeelden op het Amerikaanse continent; Amerika zou dit dan ook niet doen in Europa

1821-1825

James Monroe [5]

1758-1831

Democratic Republican

Virginia

[Zie hiervoor]

1825-1829

John Qunicy Adams [6]

1767-1848

Democratic Republican

Massachusetts

Hij was de oudste zoon van John Adams; na zijn studie in Europa (onder meer in Leiden) ging hij in de advocatuur; hij was vervolgens secretaris van de gezant in Sint-Petersburg, gezant in Holland en Berlijn en werd in 1803 als Federalist in de Senaat gekozen; na gezantschappen in Sint-Petersburg en Londen werd hij minister van Buitenlandse Zaken onder Monroe [zie hiervoor]; hij bleek een sterk onderhandelaar te zijn (onder meer bij de grensvaststelling met Canada); zijn presidentschap riep veel weerstand op; zijn centralistische en nationalistische visie leidde tot de opkomst der Democraten onder leiding van Andrew Jackson, die hem bij de volgende verkiezingen versloeg; als lid van het Huis van Afgevaardigden (1831-1848) verzette hij zich tegen de slavernij

1829-1833

Andrew Jackson [7]

1767-1845

Democrat

Tennessee

Voor zijn presidentschap versloeg hij de Cree-Indianen (1813-1814, bijnaam Old Hickery) en de Britten bij New Orleans (1815); in 1824 werd hij niet tot president gekozen door het Huis van Afgevaardigden, hoewel hij meer stemmen had gekregen dan zijn tegenstander; in 1828 won hij met gemak; hij voerde het spoils system in (bij een nieuwe president komen er ook nieuwe ambtenaren); hij verwijderde de Indianen uit het oosten; hij versterkte het centrale gezag; hij was tegen de Bank der VS en liet het staatsgeld ervan terugnemen; hij stond voor de kleine man

1833-1837

Andrew Jackson [7]

1767-1845

Democrat

Tennessee

[Zie hiervoor]

1837-1841

Martin Van Buren [8]

1782-1862

Democrat

New York

De eerste president die in Amerika zelf was geboren; hij kwam uit Kinderhook, een Nederlands voorstadje van New York; hij was van Nederlandse oorsprong; tijdens zijn presidentschap werd in het Witte Huis dan ook Nederlands gesproken; van 1833-1837 was hij vice-president; zie voor verdere gegevens over hem de website Martin Van Buren

1841

William Henry Harrison [9]

1773-1841

Whig

Ohio

Van 1800-1811 was hij gouverneur van het nieuwe Indiana Territory; in deze functie onteigende hij enorme gebieden van de Indianen; een opstand onder leiding van Tecumseh sloeg hij met grote overmacht neer (de slag bij Tippecanoe, november 1811); hij was de eerste presidentskandidaat die een sterk op beeldvorming gerichte campagne voerde (de new frontier-held); een maand na zijn inauguratie overleed hij aan longontsteking

1841-1845

John Tyler [10]

1790-1862

Whig

Virginia

Van 1827-1825 was hij gouverneur van Virginia; van 1827-1836 was hij senator; vervolgens werd hij vice-president onder Harrison; toen deze na een maand overleed [zie hiervoor] moest hij volgens de grondwet de rest van diens termijn volmaken; door zijn veto over de federale bankwet traden in 1841 op één na al zijn ministers af; de rest van zijn ambtstermijn verliep rustig

1845-1849

James Knox Polk [11]

1795-1849

Democrat

Tennessee

Van 1825-1839 was hij lid van het Huis van Afgevaardigden; van 1839-1841 was hij gouverneur van Tennessee; als compromis-kandidaat voor de Democraten werd hij onverwacht tot president gekozen; onder zijn leiding verwierf het land Oregon en Californië en (dank zij de Mexicaanse oorlog van 1846-1848) Texas en New-Mexico; hij wilde niet herkozen worden

1849-1850

Zachary Taylor [12]

1784-1850

Whig

Louisiana

Hij kreeg als generaal bekendheid door zijn overwinning bij Buena Vista in 1847 op de Mexicanen; hij koos in het conflict over de slavernij tussen de Noordelijke en Zuidelijke staten voor de eersten; hij stierf na kort ziekbed

1850-1853

Millard Fillmore [13]

1800-1874

Whig

New York

Van 1833-1835 en 1837-1843 was hij lid van het Congres; hij werd na Taylors dood als zijn vice-president diens opvolger; de Fugitive Slave-Wet (die staten de bevoegdheid gaf gevluchte slaven naar hun eigenaren terug te voeren) kostte hem veel populariteit; in 1856 was hij zonder succes presidentskandidaat voor de Know-Nothing Party, die ageerde tegen de toenemende invloed van immigranten in het Noorden

1853-1857

Franklin Pierce [14]

1804-1869

Democrat

New Hampshire

Hij was van 1833-1837 lid van het Huis van Afgevaardigden en van 1837-1842 lid van de Senaat; uit de presidentsverkiezing van 1852, die geheel werd beheerst door de slavernijkwestie, kwam hij onverwacht als winnaar naar voren; hij was sterk op het Zuiden gericht: ter verbetering van de zuidelijke verbinding met Californië verrichtte hij de aankoop van een brede strook Mexicaans grondgebied; met de Kansas-Nebraska Act van 1845, die slavernij in de nieuwe Amerikaanse staten mogelijk maakte, verspeelde hij voorgoed de steun van de Democraten in het Noorden, waardoor hij niet opnieuw kandidaat werd gesteld

1857-1861

James Buchanan [15]

1791-1868

Democrat

Pennsylvania

Hij was van 1821-1831 lid van het Congres en van 1833-1845 lid van de Senaat; vervolgens was hij onder Polk minister van Buitenlandse Zaken; van 1853-1856 was hij gezant in Londen; hij was medeverantwoordelijk voor het Ostend Manifesto van 1854, waarin Spanje met interventie werd bedreigd indien het Cuba niet aan de VS wilde verkopen; als president trad hij aarzelend op; tijdens zijn ambtsperiode verscherpte het Noord-Zuid-conflict; hij sympathiseerde met het Zuiden en verdedigde de slavernij; hij trad niet op tegen de opstand der Zuidelijke staten direct na de verkiezing van zijn opvolger Lincoln; na zijn aftreden trok hij zich terug uit het openbare leven

1861-1865

Abraham Lincoln [16]

1809-1865

Republican

Illinois

Hij was zoon van een arme boer uit Kentucky; hij moest zijn vader helpen bij het zware werk; van onderwijs kwam niet veel; in 1830 verhuisde het gezin naar Decatur (Illinois); hij verdiende met handenarbeid de kost en werd in 1831 klerk in een winkel te New Salem (Illinois); een jaar later fungeerde hij als kapitein van een afdeling vrijwilligers, opgetrommeld om het Indiaanse opperhoofd Black Hawk uit Illinois te verdrijven; in 1834 werd hij fractievoorzitter van de Whig Party (de conser­vatieve partij); inmiddels was hij rechten gaan studeren; na zijn afstuderen in 1836 werd hij een gewiekst advocaat; in 1846 werd hij lid van het Nationale Congres te Washington; hier wees hij de oorlog in Mexico af; in 1856 meldde hij zich aan als lid van de Republican Party (een nieuwe anti-slavernijpartij); in 1858 kreeg hij bekendheid door een reeks debatten met senator Stephen A. Douglas (1830-1861) van Illinois over de Kansas-Nebraska Act [zie hiervoor]; mede hierdoor werd hij in 1860 presidentskandidaat; toen hij gekozen werd, betekende dat de vrijwel onmiddellijke afscheiding van een aantal Zuidelijke staten (die voorstander van de slavernij waren); hij werd zo ongewild de president van de Amerikaanse Burgeroorlog (de oorlog tussen de Noordelijke en Zuidelijke staten en tevens de oorlog over de slavernij); als president van de Unie aanvaardde hij de afscheiding van het Zuiden niet; in de slavernij­kwestie was hij veel minder radicaal; onder druk van de radicale Republikeinen kwam hij in 1862 met de Emancipation Proclamation, waarbij alle slaven in de Zuidelijke staten werden vrijverklaard; pas in 1863 werden de slaven in de Unie (de Noordelijk staten) echt vrij en op 31.01.1865 werd het 13e amendement op de Grondwet aangenomen, dat slavernij op het grond­gebied van de VS verbood

1865

Abraham Lincoln [16]

1809-1865

Republican

Illinois

[Zie hiervoor]; drie maanden na zijn tweede ambtsaanvaarding, op 14.04.1865, schoot de acteur John Wilkes Booth (1838-1865) hem in Ford's Theatre neer met de kreet Sic semper tyrannis, the South is avenged! (‘Zo gaat het altijd met tirannen, het Zuiden is gewroken!’); hij stierf de volgende morgen

1865-1869

Andrew Johnson [17]

1808-1875

Democrat

Tennessee

Van 1853-1857 was hij gouverneur van Tennessee, van 1857-1862 senator; hij bleef de Unie trouw, waarop hij tot militair gouverneur van het uitgetreden Tennessee werd benoemd; in 1864 stond hij kandidaat voor het vice-presidentschap onder Lincoln, zodat hij hem na diens overlijden als president opvolgde; hij streefde hij naar verzoening met het Zuiden; de Senaat bracht een ontslagprocedure (impeachment) tegen hem op gang nadat hij op onwettige wijze zijn minister van Oorlog Edwin Stanton had ontslagen; de vereiste twee derde meerderheid der stemmen in deze procedure werd echter net niet gehaald; zijn presidentschap was echter ernstig verzwakt

1869-1873

Ulysses Simpson Grant [18]

1822-1885

Republican

Illinois

Hij was als generaal opperbevelhebber van de Noordelijke Staten in de Burgeroorlog; hij dwong de Geconfedereerden tot capitulatie; hij werd wegens zijn militaire successen kandidaat voor het presidentschap; hij versterkte het binnenlands bestuur (zo stelde hij een ministerie van Justitie in), maar zijn naam werd geschaad door financiële schandalen

1873-1877

Ulysses Simpson Grant [18]

1822-1885

Republican

Illinois

[Zie hiervoor]

1877-1881

Rutherford Birchard Hayes [19]

1822-1893

Republican

Ohio

Hij was jurist; van 1868-1872 was hij gouverneur van Ohio; na een onduidelijke verkiezingsuitslag besliste een commissie waarin de Republikeinen een stem meer hadden in zijn voordeel; tijdens zijn ambtsperiode, die zich kenmerkte door politieke rust, kwam een eind aan de Reconstruction, het militaire herstel sinds de Burgeroorlog; hij trad krachtig op tegen de corruptie in het bestuur, gemeengoed geworden onder zijn voorganger; de muntwet van 1878 werd aangenomen ondanks zijn veto

1881

James Abram Garfield [20]

1831-1881

Republican

Ohio

Hij was van 1862-1880 lid van het Huis van Afgevaardig­den; hij werd met uiterst krappe meerderheid tot president gekozen; hij was voorstander van protectionisme en van herstel van het Zuiden; vier maanden na zijn ambtsaanvaarding werd hij op het station van Washington DC door de werkloze spoorwegarbeider Charles Guiteau neergeschoten; hij overleed drie maanden later; hij werd opgevolgd door vice-president Arthur [21]

1881-1885

Chester Alan Arthur [21]

1830-1886

Republican

New York

Hij werd president na de moord op Garfield [20]; hij voerde een protectionistische politiek; hij werd in 1884 niet tot presidentskandidaat gekozen

1885-1889

[Stephen] Grover Cleveland [22]

1837-1908

Democrat

New York

Hij was eerder onder meer gouverneur van New York; hij won in 1884 de presidentsverkiezingen van James Blaine; hij verloor door zijn herhaald gebruik van het vetorecht en zijn pogingen protectionistische heffingen te verlagen, in 1888 de verkiezingen van Harrison [23], die hij in 1892 weer versloeg

1889-1893

Benjamin Harrison [23]

1833-1901

Republican

Indiana

Hij voerde een protectionistische en op handelsexpansie gerichte politiek en versterkte de banden met Zuid-Amerika; dit leidde onder meer tot de eerste Pan-Amerikaanse conferentie (Washington, 1889); onder zijn bewind kwam de eerste anti-kartelwetgeving tot stand (de Sherman Antitrust Act)

1893-1897

[Stephen] Grover Cleveland [24]

1837-1908

Democrat

New York

Hij was eerder de 22e president [zie hiervoor]; hij raakte na een succesvolle beginperiode veel populariteit kwijt en zag af van een derde nominatie

1897-1901

William McKinley [25]

1843-1901

Republican

Ohio

Hij was voorstander van protectionisme; hij werd te Buffalo doodgeschoten door een anarchist

1901

William McKinley [25]

1843-1901

Republican

Ohio

[Zie hiervoor]

1901-1905

Theodore Roosevelt [26]

1858-1919

Republican

New York

Hij was als vice-president opvolger van McKinley [25]; hij vocht in 1898 als aanvoerder van de Rough Riders (een door hem georganiseerd vrijwilligersleger) in de Spaans-Amerikaanse oorlog; hij was van 1898-1901 gouverneur van de staat New York; hij maakte als president een eind aan het isolationisme en een begin met het imperialisme; hij deed veel voor het behoud van natuurlijke hulpbronnen, levensmiddelenkeuring, spoorwegwetgeving; hij verkondigde in 1904 de Roosevelt-corollary, een aanvulling op de Monroeleer: de VS eigende zich het recht toe in Latijns Amerika te interveniëren en als politiemacht op te treden onder het mom van een eventuele Europese inmenging (Panamá, Haïti, Dominicaanse Republiek); hij kreeg in 1906 de Nobelprijs voor de vrede wegens zijn geslaagde tussenkomst in 1905 in de Russisch-Japanse oorlog

1905-1909

Theodore Roosevelt [26]

1858-1919

Republican

New York

[Zie hiervoor]

1909-1913

William Howard Taft [27]

1857-1930

Republican

Ohio

Hij was jurist en van 1901-1904 gouverneur-generaal van de Filippijnen; van 1904-1908 was hij minister van Oorlog; van 1921-1930 was hij opperrechter van het hooggerechtshof

1913-1917

[Thomas] Woodrow Wilson [28]

1856-1924

Democrat

New Jersey

Van 1890-1902 was hij hoogleraar rechten en politieke economie en van 1902-1910 rector magnificus te Princeton; van 1910-1912 was hij gouverneur van New Jersey; hij voerde als president een progressieve binnenlandse politiek (New Freedom genaamd): begin van sociale wetgeving, erkenning van vakbonden, invoering van inkomstenbelasting, overheidstoezicht op het bankwezen; hij trachtte de wereldvrede te bevorderen; de in een toespraak in 1918 geformuleerde ‘veertien punten van Wilson’ (onder meer zelfbeschik­kingsrecht van volken en afschaffing van geheime diplomatie) werden gedeeltelijk als grondslag genomen voor de Volkenbond; ondertekening van het vredesakkoord en toetreding tot de Volkenbond werden door de Senaat afgewezen; hij kreeg in 1919 de Nobelprijs voor de vrede

1917-1921

[Thomas] Woodrow Wilson [28]

1856-1924

Democrat

New Jersey

[Zie hiervoor]

1921-1923

Warren Gamaliel Harding [29]

1865-1923

Republican

Ohio

Hij bewerkte Amerika’s afzijdigheid van de Volkenbond en riep de ontwapeningsconferentie van Washington van 1921-1922 bijeen; tijdens zijn ambtsperiode waren er corruptieschandalen, zoals het Teapot Dome-schandaal: oliereserves van de Amerikaanse marine, onder meer bij Teapot Dome (Wyoming), waren op slinkse wijze aan oliemaatschappijen toegeschoven; hij stierf onverwacht in San Francisco, na een bezoek aan Alaska

1923-1925

[John] Calvin Coolidge [30]

1872-1933

Republican

Massachusetts

Hij was jurist; als gouverneur van Massachusetts kreeg hij bekendheid door zijn krachtige optreden tegen stakende politieambtenaren in Boston; als vice-president volgde hij Harding [29] op; als overtuigd aanhanger van de laissez-faire-gedachte onthield hij zich zoveel mogelijk van wetgevende arbeid en van ingrijpen op economisch gebied; verder was zijn politiek gericht op een zo evenwichtig mogelijke begroting; in 1929 weigerde hij zich herkiesbaar te stellen

1925-1929

[John] Calvin Coolidge [30]

1872-1933

Republican

Massachusetts

[Zie hiervoor]

1929-1933

Herbert Clark Hoover [31]

1874-1964

Republican

California

Hij was aanvankelijk mijningenieur; van 1921-1928 was hij minister van Handel; het Hoover-moratorium (1931-1932), volgens hetwelk betalingen op schulden van regeringen een jaar werden opgeschort, leidde in 1932 tot de conferentie van Lausanne, waarop Duitsland van zijn herstelbetalingen werd ontslagen

1933-1937

Franklin Delano Roosevelt [32]

1882-1945

Democrat

New York

Hij was jurist; van 1929-1933 was hij gouverneur van de staat New York; hij was bijzonder populair bij het volk; zijn beleid is eerder te omschrijven als pragmatisch dan als conservatief of progressief; hij trachtte via de New Deal de economische crisis te overwinnen; hij zorgde na de deelname van de VS in WO II tevens voor materiële ondersteuning van de bondgenoten (de Leen- en pachtwet), en was de animator van de conferenties tussen Stalin, Churchill en hemzelf

1937-1941

Franklin Delano Roosevelt [32]

1882-1945

Democrat

New York

[Zie hiervoor]

1941-1945

Franklin Delano Roosevelt [32]

1882-1945

Democrat

New York

[Zie hiervoor]

1945

Franklin Delano Roosevelt [32]

1882-1945

Democrat

New York

[Zie hiervoor]; hij overleed in 1945

1945-1949

Harry S. Truman [33]

1884-1972

Democrat

Missouri

Hij was van 1934-1944 senator; van 1944-1945 was hij vice-president en als zodanig opvolger van Roosevelt [32]; hij besloot tot het gebruik van de atoombom tegen Japan aan het eind van WO II; tijdens zijn regering werden de VN en de NAVO opgericht en vond de Korea-oorlog plaats; zijn gedrag heeft bijgedragen tot een verslechtering van de betrekkingen tussen de VS en de SU, maar hij kan niet als aanstichter van de Koude Oorlog worden aangewezen; via zijn Truman-doctrine (1947): indamming van het communisme via ingrijpen in landen waar het communisme opleeft, gecombineerd met de Marshall-hulp (economische hulp aan Europa) werd een anti-SU politiek gevoerd; op binnenlands terrein mislukte zijn Fair Deal-programma: consolidatie en uitbreiding van de verworvenheden van de New Deal; tijdens zijn ambtsperiode kreeg de opportunist Joseph McCarthy (1908-1957) de kans om vrijwel iedereen met linkse sympathieën als staatsgevaarlijk te bestempelen

1949-1953

Harry S. Truman [33]

1884-1972

Democrat

Missouri

[Zie hiervoor]; tegen de verwachting in werd hij herkozen; in 1953 stelde hij zich niet herverkiesbaar

1953-1957

Dwight David Eisenhower [34]

1890-1969

Republican

New York

Hij was in WO II als generaal opperbevelhebber van de geallieerde troepen in Europa; hij was de hoogste bevelhebber bij de invasie in Noord-Afrika in 1942 en de invasie in Normandië in 1944; in 1950 werd hij de eerste opperbevelhebber van de NAVO; hij was geen keiharde conservatief; zijn minister van Buitenlandse Zaken, John Foster Dulles, sprak voortdurend heel ferme taal, maar in de praktijk bleek dit allemaal erg mee te vallen; de spectaculaire welvaartsgroei die al in de jaren veertig begonnen was, zette zich tijdens zijn presidentschap voort, zij het zo nu en dan onderbroken door een teruggang

1957-1961

Dwight David Eisenhower [34]

1890-1969

Republican

New York

[Zie hiervoor]

1961-1963

John Fitzgerald Kennedy [35]

1917-1963

Democrat

Massachusetts

Hij was van 1952-1960 senator voor Massachusetts; hij was de eerste rooms-katholieke president; hij was het symbool van het Amerikaanse zelfvertrouwen; in 1960 mislukte de door de CIA georganiseerde landing in de Varkensbaai van tegen Castro gekante Cubanen; hij breidde de niet-nucleaire bewapening uit, alsmede het aantal Amerikaanse ‘adviseurs’ in Vietnam; zijn hervormingen op het gebied van de sociale verzekeringen werden weggestemd door het Congres; hij behaalde in 1962 een overwinning op Chroesjtsjov inzake de installatie van Russische raketten op Cuba en tekende met deze in 1963 een verdrag dat het houden van kernproeven in de atmosfeer verbood; hij werd op 22.11.1963 doodgeschoten te Dallas (Texas); de hiervan beschuldigde Lee Harvey Oswald werd enkele dagen later vermoord

1963-1965

Lyndon Baines Johnson [36]

1908-1973

Democrat

Texas

Hij begon zijn carrière als onderwijzer; in 1931 ging hij naar Washington als secretaris van een ultraconservatief lid van het Huis van Afgevaardigden voor Texas; hij zelf was in deze jaren een vurig aanhanger van Roosevelt [32]; hij werd in 1935 directeur van de National Youth Administration (een New Deal-programma voor werkloze jongeren) in Texas; in 1938 werd hij gekozen tot lid van het Huis van Afgevaardigden; hier maakte hij veel bekenden, die hij inpalmde (Johnson treatment); in 1948 werd hij senator; hier ontwikkelde hij zijn gaven als politiek tacticus en geslepen compromissenmaker ten volle; als vice-president werd hij Kennedy’s opvolger; hij toonde zich een goed beheerder van Kennedy’s erfenis; diens ambitieuze wetgevende programma kreeg hij snel aangenomen

1965-1969

Lyndon Baines Johnson [36]

1908-1973

Democrat

Texas

Tijdens de verkiezingen van 1964 verpletterde hij de ultraconservatieve Republikeinse kandidaat Barry Morris Goldwater (1909-); tijdens de campagne presenteerde hij een spectaculair pakket sociale maatregelen: de Great Society; in 1968 vochten 500.000 Amerikanen in Zuid-Vietnam en werden grote delen van Indo-China dag in dag uit zwaar gebombardeerd; succes bleef echter uit; ook zijn Great Society mislukte, omdat de gelden ervoor waren opgeslokt door de oorlog; vanwege de Vietnam-oorlog bestond veel verzet tegen hem, zodat hij niet meedeed aan de volgende verkiezingen

1969-1973

Richard Milhous Nixon [37]

1913-1994

Republican

New York

Hij werd in 1937 advocaat; in 1946 werd hij lid van het Huis van Afgevaardigden; in 1950 werd hij senator voor Californië en in 1952 vice-president onder Eisenhower; tijdens de voorafgaande verkiezingscampagne werd onthuld dat hij geld ontvangen had uit een geheim fonds, maar met de Checkers speech verdedigde hij zich succesvol; na 1960 werd hij weer advocaat; in 1968 werd hij gekozen tot president; hij ontwikkelde met zijn adviseur voor buitenlandse zaken Henry Kissinger de Nixon-doctrine', inhoudende dat de bondgenoten van de VS zelf voor hun defensie zouden moeten zorgen, zij het met Amerikaanse financiële steun en wapens; in 1972 was hij de eerste Amerikaanse president die de Chinese Volksrepubliek bezocht

1973-1974

Richard Milhous Nixon [37]

1913-1994

Republican

California

In 1972 werd hij met grote meerderheid herkozen; op 17.06.1972 braken vijf man van het Comité voor de Herverkiezing van de President (afgekort CREEP) in bij het hoofdkwartier van het Democratisch Nationaal Comité in het Watergate-gebouw; terwijl zij afluister­apparatuur aanbrachten werden zij betrapt en gearresteerd; nog vóór de presidentsverkiezingen kwam aan het licht dat het CREEP op illegale wijze fondsen had geworven en dat van dat illegale geld de inbrekers waren betaald, maar tijdens de verkiezingen beschouwden de meeste Amerikanen de inbraak nog als onbetekenend; nadat er meer gegevens over de inbraak en andere politieke sabotagedaden aan het licht waren gekomen werd een speciale aanklager aangesteld; op 16.07.1973 onthulde Alexander P. Butterfield (1926-), een van Nixons stafmedewerkers, dat Nixon gedurende zijn presidents­periode alle gesprekken die hij in zijn werkkamers had gevoerd, op geluidsbanden had laten opnemen; op 05.08.1973 gaf Nixon toe dat de bandjes aantoonden dat hij al op 23.06.1972 van de inbraak op de hoogte was en ermee akkoord was gegaan; op 08.08.1974 maakte hij bekend dat hij de volgende dag zou aftreden; zijn opvolger verleende hem vrijwaring van strafvervolging

1974-1977

Gerald Rudolph Ford Jr. [38]

1913-2006

Republican

Michigan

Hij werd geboren als Leslie King Jr., maar na echtscheiding van zijn ouders kreeg hij de naam van zijn stiefvader; in 1941 werd hij advocaat; in 1948 werd hij lid van het Huis van Afgevaardigden; hij werd sterk beïnvloed door de calvinistische levensbeschouwing, maar behoorde tot de Anglicaanse Kerk; in 1963 werd hij voorzitter van de House Republican Conference; in 1965 werd hij minority leader in het Huis; op 06.12.1973 werd hij vice-president; hij liet bij zijn aanstelling doorschemeren dat hij Nixon inzake de Watergate-affaire niet van strafrechtelijke vervolging vrij zou stellen; op 09.08.1974 werd hij ten gevolge van Nixons ontslag president; toen hij Nixon op 08.09.1974 onvoorwaardelijke vrijwaring van strafvervolging verleende daalde zijn populariteit; hij beschouwde het hoge niveau van de inflatie als ‘volksvijand nummer een’; zijn inflatiebeleid was echter niet doeltreffend; in het voorjaar van 1975 werden de oorlogen in Vietnam en Cambodja beëindigd met een nederlaag voor de Amerikanen, doordat het Congres hardnekkig weigerde om door Ford gevraagde gelden voor de oorlogvoering beschikbaar te stellen

1977-1981

James [‘Jimmy’] Earl Carter Jr. [39]

1924-

Democrat

Georgia

Hij begon zijn carrière bij de marine, waar hij een opleiding volgde tot kernfysisch ingenieur; hij keerde in 1953 terug naar het landbouwbedrijf (pindateelt) van zijn ouders, dat hij tot grote bloei bracht; hij werd in 1962 Senator en was van 1970-1974 gouverneur van Georgia; tijdens zijn presidentschap legde hij nadruk op de mensenrechten (hierdoor ontstond wrijving met de Sovjet-Unie); hij bewerkstelligde de akkoorden van Camp David tussen Egypte en Israël; hij zocht toenadering tot China; hij zorgde voor ratificering van SALT II (een kernwapenverdrag); in 1994 trad drie maal op als bemiddelaar namens de Amerikaanse regering: hij bracht een akkoord tot stand met Noord-Korea over toezicht op de kerncentrales van dat land; in Haïti wist hij het militaire bewind te weerhouden van verzet tegen de Amerikaanse invasietroepen; ten slotte droeg hij ertoe bij dat een bestand tot stand kwam tussen Bosnische regeringstroepen en Bosnische Serviërs

1981-1985

Ronald Wilson Reagan [40]

1911-2004

Republican

California

Hij was van 1932-1937 sportverslaggever bij de radio en speelde van 1937-1966 doorgaans sportieve, vriendelijke rollen in 53 films; hij acteerde tevens in vele tv-producties en was van 1947-1952 en in 1959 voorzitter van de vakvereniging voor filmacteurs; van 1967-1974 was hij gouverneur van Californië; in 1980 behaalde hij een grote overwinning op Carter; hij loste snel veel beloftes in: forse bezuiniging op de overheidsuitgaven, gunstige belastingmaatregelen voor de welgestelden, opvoering van de bewapening en een meer polariserende houding jegens de Sovjet-Unie; na een aanslag op zijn leven op 30.03.1981 won hij aan populariteit; na zijn presidentschap trok hij zich terug op zijn ranch in California; in 1994 werd bekend dat hij leed aan de ziekte van Alzheimer

1985-1989

Ronald Wilson Reagan [40]

1911-2004

Republican

California

[Zie hiervoor]

1989-1993

George Herbert Walker Bush [41]

1924-

Republican

Texas

Hij was 1970-1976 actief in de diplomatieke dienst (onder meer als ambassadeur bij de VN); 1976-1977 was hij directeur van de CIA; hij was onder Reagan diens vice-president; tijdens zijn presidentschap vond de Golfoorlog met Irak plaats

1993-1997

William [‘Bill’] Jefferson Clinton [42]

1946-

Democrat

Arkansas

Hij is jurist en was aanvankelijk onder meer als universiteitsdocent werkzaam, in 1978 werd hij gouverneur van Arkansas (de jongste gouverneur die het land ooit had gekend); in 1980 verloor hij de gouverneursverkiezingen, maar in 1983 keerde hij terug als gouverneur; in 1992 werd hij de presidentskandidaat voor de Democraten, ondanks het feit dat zijn imago tijdens zijn campagne werd aangetast toen ene Jennifer Flowers beweerde jarenlang een buitenechtelijke relatie met hem te hebben gehad; in zijn eerste regeringsjaar als president riepen zijn plannen veel weerstand op; medio 1994 werd zijn positie ondermijnd door een onderzoek naar financiële transacties uit zijn tijd als gouverneur (de Whitewater-affaire); in 1998 moest hij toegeven een affaire te hebben gehad met de stagiaire Monica Lewinsky, nadat hij dit eerst had ontkend; daarom volgde in januari 1999 een impeachment-procedure; een maand later moest deze procedure worden gestaakt

1997-2001

William [‘Bill’] Jefferson Clinton [42]

1946-

Democrat

Arkansas

[Zie hiervoor]

2001-2005

George Walker Bush [43]

1946-

Republican

Texas

Zoon van Bush [41]; hij werd president na zeer rommelig verlopen verkiezingen; hoewel hij ongeveer twee miljoen stemmen minder had dan zijn tegenstander Al Gore (Clintons vice-president) werd hem na ruim een maand procederen het presidentschap gegund; op 11.09.2001 werd de wereld opgeschrikt door aanslagen op het World Trade Center in New York en op het Pentagon in Washington, waarbij passagiersvliegtuigen als projectiel werden gebruikt; aangezien de aanslagen waarschijnlijk werden gepleegd door Osama bin Laden, een moslimfundamentalist die in Afghanistan verbleef, viel Bush dat land aan, waarbij het streng-islamitische Talibanregime werd omvergeworpen; Osama bin Laden werd echter niet gevat; Bush kondigde daarop een verdergaande “strijd tegen de terreur” aan; het land deed als een van de weinige landen op de wereld niet mee aan het op 01.07.2002 opgerichte Internationaal Strafhof (International Criminal Court) te ’s-Gravenhage en nam zelfs een wet aan die een Amerikaanse militaire invasie in Nederland mogelijk maakt om eventuele berechting van Amerikaanse onderdanen door het hof te voorkomen; op 20.03.2003 begon Bush een oorlog tegen Irak, omdat hij dit land ervan verdacht over massavernietigingswapens te beschikken; de oorlog werd op 01.05.2003 beëindigd zonder dat dergelijke wapens werden aangetroffen; met zijn eenzijdige optreden bracht hij zijn land internationaal in een isolement; op 13.12.2003 werd de verdreven Irakese president Saddam Hoessein gearresteerd; op 02.11.2004 werd Bush herkozen voor een tweede ambtstermijn; in de loop van 2007 ontstond een economische crisis, die in september 2008 sterk om zich heen greep

2005-2009

George Walker Bush [43]

1946-

Republican

Texas

[Zie hiervoor]

2009-

Barack Hussein Obama

1961-

Democrat

Illinois

Zoon van een Keniaanse vader en een Amerikaanse moeder; bij de presidentsverkiezingen van 04.11.2008 werd hij verkozen tot nieuwe president; hiermee werd hij de eerste zwarte president van het land; zijn verkiezing en zijn inauguratie (op 20.01.2009) leidden tot groot enthousiasme in en buiten de Verenigde Staten; bij zijn aantreden zag hij zich geplaatst voor grote moeilijkheden, zoals de oorlogen in Irak en Afghanistan en de economische crisis

 

Externe links  top

 

v      Voor een uitgebreid overzicht van de geschiedenis van Amerika zie men Outline of American History.

v      De officiële website van het Witte Huis is http://www.whitehouse.gov/history/presidents. Hierop vindt u uitgebreide levensbeschrijvingen van de Amerikaanse presidenten en hun echtgenotes.

 

index – © Dirk van Duijvenbode, Katwijk aan Zee (NL) – Laatste wijziging: 20.I.2009