De eerste kastelen

WAAROM KWAMEN ER KASTELEN?

Zoals je in het hoofdstuk 'Het feodaal stelsel' kunt lezen, was de tijd vlak na het vertrek van de Romeinen uit West-Europa een chaotische tijd. Er was geen rust en stabiliteit. Er waren veel rovers en andere agressieve lieden die het op andermans bezit voorzien hadden, denk maar aan de vikingen.

Omdat er niet één machtig koninkrijk was dat de baas was, werden er enorm veel kleine oorlogen gevoerd, waar heel veel mensen last van hadden. Rijke mensen, (later werden dat de ridders) gingen zo sterk mogelijke huizen bouwen om zich te beschermen tegen al die gevaren. Later toen het feodaal stelsel goed was ingevoerd, had de ridder ook nog de plicht om de mensen die op zijn grondgebied woonden, te beschermen. Hij had dus een groot en stevig huis nodig. Hieruit is het middeleeuwse kasteel dan ontstaan zoals we dat nu kennen.

DE EERSTE KASTELEN

De eerste kastelen, dat wil zeggen de huizen waar ridders woonden, zagen er anders uit dan dat we ons meestal voorstellen. Dit komt omdat er nu niet één meer van over is gebleven, ze waren namelijk van hout gemaakt.

Een dergelijk vroeg kasteel wordt een motte-kasteel genoemd.Het bestond uit een houten huis van 1 of 2 verdiepingen waar de ridder en zijn familie woonden. Dit huis was op een, vaak kunstmatige, aarden heuvel gebouwd, zodat de omgeving goed in de gaten gehouden kon worden.

Om het huis heen was een muur van houten palen gemaakt, die palissade genoemd wordt. Wel hadden deze kastelen al een poort en vaak ook een ophaalbrug. Je snapt wel dat deze kastelen niet zo erg stevig waren. Het huis en de muur waren bijvoorbeeld al brandbaar.

Zodra men daarom de kennis, de handigheid en het geld had, werden de kastelen van steen gemaakt. In veel landen werden deze stenen uit de rotsen gehakt, maar in Nederland zijn de meeste kastelen van bakstenen gemaakt. (Behalve enkele kastelen in Limburg, die zijn van kalkzandsteen bebouwd).

Eerst werd het huis van hout vervangen voor een stenen toren, de donjon. Pas later ging men er ook een stenen muur omheen bouwen.