In de vijf eeuwen oude kerkkapel St. Geertruide vlakbij de synagoge komen de Walen al ruim drie eeuwen bijeen voor hun kerkdiensten.
Elke veertien dagen is er om half elf een zondagse dienst.
Aanvankelijk kregen de Walen deze kerk te huur toegewezen om in hun eigen taal, het Frans, kerk te kunnen houden.
Deze Walen (Hugenoten) moesten vluchten voor de Franse Koning, Lodewijk XIV, die het Edict van Nantes in 1685 had herroepen.
Het Edict van Nantes gaf de Franse protestanten vrijheid van godsdienst in sommige streken en steden. Na de herroeping werden de aanhangers van de Nieuwe Leer bij duizenden vervolgd, gemarteld en ter dood gebracht.
Het gebouw is nu al bijna twee eeuwen eigendom van de Waalse gemeente. Vijftien jaargeleden vond de laatste grote restauratie plaats, zodat de gemeente nu beschikt over een prachtig kerkgebouw en een schitterend orgel.
Nog steeds zijn de diensten in de Franse taal. Maar na de dienst is zowel Frans als Nederlands voertaal voor de conversatie. Dan blijven de meeste kerkgangers nog enige tijd bijeen om samen koffie te drinken, elkaars wel en wee te horen en bij te praten (de Café Fraternel).
Frans was de taal van het voorgeslacht, maar Frans was ook de eerste taal waarin de hervormers in de Nederlanden hun geloofsbelijdenis doorgaven. De Nederlandse Geloofsbelijdenis heeft nog altijd de zondagse naam: Confessio Belgica, opgesteld door de Franstalige Guido de Brès.
Frans was ook de hoftaal van Willem van Oranje en zijn nazaten.
Zo is een Franse kerk ontstaan die zich later verenigde met de vluchtelingenkerk tot Waalse Kerk. De Waalse kerken in Nederland vormen samen een classis van de Nederlandse Hervormde Kerk.
Toch zijn niet alleen de nazaten van de vluchtelingen, de Hugenoten, lid van de Waalse Kerk.
Door de tijd heen heeft ze allerlei mensen aangetrokken.
Om heel uiteenlopende redenen komt men naar de diensten en wordt men lid.
Voor de een is het de mooie Franse taal, voor de ander de gastvrije sfeer, terwijl weer anderen aangetrokken worden door de orgelmuziek en de liederen die aan de diensten een levendig karakter geven.
Naast de kring van lidmaten is er een grote kring van 'amis', 'vrienden', mensen die lid blijven van hun eigen kerk, maar die regelmatig de diensten in de Waalse Kerk bezoeken.
Natuurlijk vindt de Waalse Kerk het fijn wanneer mensen zich willen aansluiten door lid te worden, maar niemand wordt daar toe gedwongen, zelfs niet als men al vele jaren meedoet met de gemeente.
Mede omdat er maar één keer in de veertien dagen een Waalse kerkdienst is, leven veel vrienden mee èn met de Waalse gemeente èn met hun eigen kerk.
Als oecumene betekent samen met christenen van allerlei gezindten een eredienst houden, dan is de Waalse kerk die naam waard. Van kerkelijk links tot rechts, van hoog- tot laagliturgisch denkenden treft men aan in de Waalse Kerk. Daarnaast is het een internationaal gezelschap omdat men in de Franse taal tijdens en na de dienst, kan zingen, luisteren en spreken. Geen wonder dat regelmatig vluchtelingen uit Afrika de diensten bijwonen.
Naast de tweewekelijkse kerkdiensten heeft de Waalse gemeente in Zwolle jaarlijks een zogenaamde 'sortie', een uitgaansdag.
Een dag samenzijn 'ergens' met een kerkdienst en een maaltijd en veel gesprekken versterkt de onderlinge band. Je kunt met recht spreken van de Waalse familie. In onze tijd met zoveel eenzamen trekt een gemeenschap waar men aandacht voor elkaar probeert te hebben en respect voor andermans mening. Die aandacht is er niet alleen voor hen die lid zijn, maar ook voor de 'amis'.
Rond 1700 waren er in Nederland zestig Waalse gemeenten, dat zijn er nu nog twaalf.
De Franse vluchtelingen leerden Nederlands, men trouwde met Nederlanders en hoewel de traditie om in de Franse taal zijn geloof te belijden en te beleven lang in ere bleef is de behoefte daaraan toch minder geworden doordat men vernederlandste. Een andere belangrijke oorzaak voor het teruglopen van het aantal Waalse gemeenten is de tanende belangstelling voor de Franse taal. Alhoewel...zo nu en dan bespeuren we een kleine opleving. En daarbij speelt de groei naar meer Europese eenheid een belangrijke rol.
Fransen worden hier te werk gesteld en zoeken die plaatsen op waar Frans gesproken wordt, uitwisselingen met Franstalige gemeenten stimuleren ook de belangstelling voor de Franse taal.
In een éénwordend Europa is alleen daarom al een Waalse gemeente op haar plaats om bruggen te bouwen over onze landsgrenzen heen.
Daarnaast is het verrijkend om er kennis van te nemen hoe Franse protestanten hun geloof belijden en beleven. De Waalse Kerk is daarbij een belangrijk hulpmiddel.
Zo is de Waalse Kerk steeds meer een ontmoetingsplaats voor mensen van verschillende culturen, landen en kerkelijke afkomst.
Samen oefenen we ons in gemeente zijn, om zo in al onze verscheidenheid te ontdekken hoe groot de lengte, de breedte en de diepte is van de liefde van Christus die ons allen samenbindt.