Voorgangster: Renata Barnard.
Voor
de dienst afkondigingen en vooroefenen.
Aan de
vlam van de Paaskaars worden de lichten op tafel aangestoken
Voorbereiding:
De
gemeente gaat staan
Ingangspsalm (de gemeente gaat zitten)
Voorg:
Laten we de Heer aanroepen om ontferming met de nood van deze wereld,
....
En
laten wij Zijn Naam prijzen,
want
Zijn barmhartigheid heeft geen einde.
Kyrië:
Gloria: vervalt
in de
Advents- en de Veertigdagentijd.
Zondagsgebed
....door
Jezus Christus onze Heer. Gem.:
Amen.
Dienst
van het Woord
Eerste
lezing
Lezing
eerste Testament door iemand uit de gemeente:
Psalm
of lied
Epistellezing
Aankondiging
van de Evangelielezing (Gem.
gaat staan)
allen:
Evangelielezing:
gevolgd door de acclamatie:
De
gemeente gaat zitten.
Lied
Preek
Gemeente van Christus
Bij het lezen van
het evangelie begon er een lied in mijn hoofd te klinken
Hemel en aarde mogen vergaan,
Maar, lieve zusters en broeders,
vrolijke musici,
blijven bestaan!
Een heel werelds lied met een wat beperkte tekst, maar uiteindelijk een diepe
inhoud.
Zo’n vrolijk tiereliertje blijft haken in een mensenhoofd en langzamerhand
realiseer je je dat het in relatie tot de woorden van Marcus die we net hoorden,
meer te zeggen heeft dan je op het eerste gehoor zou denken.
Je zou het een lied van vertrouwen en hoop kunnen noemen:
het ziet er niet zo best uit met de wereld, maar wat er ook gebeurt, de vreugde
van de muziek, van de psalmen bijvoorbeeld heeft het laatste woord.
Zijn we niet allen muzikanten? Zangers in elk geval, spelers misschien ook wel.
Het is een liedje van vertrouwen en van vreugde, en ik denk dat dat het wezen is
van mens zijn, van gelovig mens zijn: vanuit het diepe weet hebben van het
andere, de ander, de mogelijkheid dat het anders wordt.
Vreugde, vrolijkheid, evangelie betekent goede boodschap, blijde boodschap
en met die woorden begint Marcus zijn evangelie ook: dit is de vreugdevolle
tijding van JC - en dan ontrollen zich de verhalen.
Ik weet niet hoe het u vergaat, maar zelf heb ik, als er gesproken wordt van blijde
boodschap iets terugtrekkends, het klinkt mij dan al gauw te vroom, te mooi,
te blij. Maar dit evangelie lezend klinkt daar zoveel bemoediging in door dat
het mogelijk is om van harte te zeggen: het is een boodschap van vreugde. En van
geloof en vertrouwen, in het grieks een en hetzelfde woord. En van hoop, je mág
hopen.
Natuurlijk, het is geen simpel gegeven: als je maar gelooft dan ben je blij.
Bovendien is geloven niet zó simpel, het is worsteling en twijfel en ongeloof
en dan opeens geraakt worden tot in het merg.
------------
De woorden van Jezus die Marcus heeft opgeschreven worden wel de laatste rede/
rede van de laatste dingen genoemd en zijn in eerste instantie niet vrolijk om
te lezen.
We zijn pas bij het laatste deel van die rede ingestoken, dus alles wat er
hiervoor gezegd is over aardbevingen en hongersnoden, oorlogen en teistering
hebben we overgeslagen. Wij begonnen pas daar waar het gaat over de zon die
verduistert, de maan die niet meer zal schijnen en de sterren die vallen. en als
dan de mensenzoon, het mensenkind komt met de wolken, in de wolken.
Want toch, dwars tegen alles in, tegen deze wereld van geweld en aanslagen en
angst en ziekte en dood en vertwijfeling en misdaad en overmacht en wanhoop en
armoede en honger en orkanen en aardbevingen en aanslagen, dwars tegen dat alles
in, mag je leven met als grondtoon hoop en geloof en vertrouwen en vreugde.
Dat wil de vijgeboom zeggen.
Zo’n vijg, een kale boom in de winter. Maar opvallend vroeg in het voorjaar
worden de takken zachter, gaan ze uitbotten, een teken van leven.
Ze krijgt mooie bladeren, dat grote vijgeblad waarachter Adam en Eva zich
verschuilen.
En dan komen de vruchten. Groen van buiten, kleur van de hoop, rood van binnen,
het vuur van de Geest. Vers verrukkelijk, maar ook gedroogd zijn ze heerlijk.
Dan is hun kleur veranderd in geel, in wit, met een beetje fantasie kun je er de
kleur van het licht in zien.
Zitten onder de vijgenboom is een bijbels beeld van vreugde, van vrede.
Het is de boom die symbool staat voor de thora, voor al die verhalen over
schepping en bevrijding, over de tien geboden, over hoe mens te zijn op aarde -
en hoe niet.
Wij kunnen bijdragen aan het tot bloei komen van de vijgenboom.
Én we worden opgeroepen om alert te zijn, wakkere mensen. Die weet hebben van
de scheiding tussen licht en duister, tussen dag en nacht. Tussen de tijd van de
zon en de tijd van de maan.
Scheiding maken, een heel oud gegeven in de thora. Het begint al in Genesis,
waar God scheiding maakt, onderscheidt tussen dag en nacht, licht en donker,
goed en kwaad.
Niet een verstarring, maar een telkens nieuw begin. Scheiding aanbrengen is op
die wijze een vorm van scheppend bezig zijn. Dat is het advent dat we vieren,
scheppend bezig zijn, op weg naar de toekomst.
En dan gaat het om mensen die onderscheid kunnen maken, durven maken. Die weten
dat alert zijn ook keuzes maken betekent.
De dingen zijn niet één brij in onze brein, maar we moeten kunnen
onderscheiden, ons niet mee laten slepen. Leven is kiezen, scheiding aanbrengen.
In deze tijd van advent zien we uit naar het licht, naar de komst van deze mens
die het licht in de wereld brengt. Die ons tot wakkere mensen maakt.
Maar wakker zijn, ontwaken, is niet altijd fijn. Soms wil een mens liever
doorslapen, de ogen sluiten voor wat er gaande is, even geen weet hebben van
alles wat er is en speelt en onze aandacht vraagt.
Soms zou ik liever willen slapen.
Want ik moet eerlijk zeggen, de ogen sluiten is eigenlijk heel aantrekkelijk. Ik
begrijp maar al te goed waarom.
Samen met anderen ben ik betrokken bij het werk voor vluchtelingen die tot voor
kort nergens welkom waren. Alle en Magda, bijvoorbeeld, moeder en dochter, Lula,
Nevenka, Senad, Samir….
Stiekem dacht ik weleens, - o schande- het zou gemakkelijker geweest zijn om dat
alles niet te weten, niet te weten dat mensen in zulke
moeilijke omstandigheden moeten zien te overleven. Dan hoefde je je ook
geen zorgen over hen te maken, je niet voor hen in te spannen...
Slapen kan zo fijn zijn! En dan, na lange, lange jaren vallen deze mensen onder
het generaal pardon. Goddank dat mensen waakzaam en wakker gebleven zijn!
Ja, slapen kan heel fijn zijn, maar het evangelie schudt je wakker:
wees waakzaam! Houd je ogen open, zie wat er gaande is.
De wederkomst van Christus, dat mooie theologische perspectief waar Marcus het
vandaag over heeft. Die wederkomst waar je als modern mens je vraagtekens bij
hebt, waar geleerden hele debatten over hebben, waar sommigen van overtuigd zijn
dat in een bepaald jaar hij zal wederkomen, waar anderen weer zo anders over
denken, - die wederkomst is niet zozeer in de toekomst, in elk geval niet alleen
in de toekomst.
Hij is hier en nu, aanwezig in ons bestaan.
Die komst van de mensenzoon, dat mensenkind, is veel dichterbij dan we denken,
hij is al gekomen: in de vluchteling, de vreemdeling voor wie we zorg dragen, in
de vertrapte, in de arme, in de zieke die we bezoeken, in de eenzame aan wie we
aandacht besteden, in de medemens met wie we samen mens zijn.
Waakzaam zijn, alert zijn! Het is misschien niet altijd fijn om te ontwaken uit
het donzen dekbed van mateloze gezelligheid, maar het is wel werkelijk mens
zijn. Je verwonderen over wat er gebeurt, in positieve en negatieve zin,
weigeren om de dingen vanzelfsprekend te vinden. Wakker zijn in wezenlijke
zaken.
En tegelijk -voordat u denkt, het leven is toch wel een heel serieuze zaak, een
zware taak- tegelijk mogen we ons leven ook zien in een groter perspectief. In
een toekomst die onverwacht veelbelovend kan zijn. Al hebben we geen enkel idee
hoe.
We mogen ons openstellen voor tekenen van hoop. Zien naar vruchten van de
uitbottende vijgenboom.
Wees alert. Kijk naar tekenen van hoop. Zie hoe jongeren deze week
demonstreerden, eerst hielden we ons hart vast, relletjes, vernielingen en dan
wordt door jongeren zelf de boel in de hand gehouden, wordt er werkelijk
nagedacht en gediscussieerd. Een teken van hoop
Dat is ook aandachtig, waakzaam zijn. De ogen open hebben voor tekenen van hoop.
Want als die mensenzoon, dat mensenkind komt als teken van vrede, dan is het
niet op de wolken als grote heerser, maar zoals er letterlijk staat met
de wolken, in wolken. Niet direct zichtbaar, maar wel aanwezig.
Hier en nu, in de bewolking van ons bestaan. Niet alleen ergens in een verre of
nabije toekomst, maar in ons aardse leven.
Wat er ook speelt in deze wereld, wat er ook is, dichtbij of veraf, in ons
dagelijks leven, bij de mensen om ons heen, of verder weg in deze wereld,
hoezeer het er soms ook op lijkt dat hemel en aarde vergaan,
de ondergrond van ons leven mag de hoop zijn, het perspectief van liefde.
Ons leven is - en nu citeer ik uit het boekje met doopsgezinde spirituele
teksten:
ons leven is leven vanuit spiritualiteit
opgetild boven het alledaagse
geraakt worden door de Eeuwige
Mens zijn
tussen God en de ander
in het spoor van Jezus Christus,
dansen
op de bruiloft van hemel en aarde
Daarom, broeders en zusters, zangers, medemuzikanten:
We mogen leven van de hoop,
als waakzame mensen die weet hebben van duister, maar zeker van het licht,
uiteindelijk, wat er ook gebeurt.
Daarom:
Hemel en aarde mogen vergaan,
Maar vrolijke musici,
blijven bestaan!
Moge het zo zijn.
AMEN
Credo:
(de gemeente
staat op)
de
gemeente gaat zitten.
Voorbeden, eindigend op:
zo bidden wij:
Inzameling
van de gaven
voor een diaconaal doel.
(terwijl
de tafel in gereedheid wordt gebracht; ook wordt er gemusiceerd tijdens
de
inzameling)
Voorg:
Dankgebed.
Heer God, hemelse Vader,
aanvaard ons geloof en onze gebeden en zegen deze gaven, dit brood en
deze wijn,
die wij U brengen tot eer van Uw naam en ten dienste van Uw
gemeente.
Laat dit dankoffer U welgevallig
zijn en een getuigenis van Uw liefde tot onze naasten.
Dat bidden wij U door Jezus Christus, Uw Zoon, onze Heer. Amen.
Gemeente: Amen.
Dankzegging:
(de
gemeente gaat staan)
allen:
Vg.:
Wij danken U, heilige Vader, Heer onze God,
om
wille van Jezus Christus, Uw veelgeliefde Zoon,
die
Gij geroepen en gezonden hebt,
om
ons te dienen en te verlichten,
om
aan armen Uw koninkrijk te brengen,
om
aan gevangenen Uw verlossing te melden,
om
voor ons allen en voorgoed het evenbeeld te zijn
en
de gestalte van Uw mildheid en trouw.
Wij
danken U voor deze onvergetelijke mens
die
alles heeft volbracht wat menselijk is, ons leven, onze dood -
wij
danken U dat Hij zich met hart en ziel gegeven heeft aan deze wereld.
Want
in de nacht waarin Hij werd overgeleverd
heeft
Hij het brood in Zijn handen genomen.
Hij
heeft Zijn ogen opgeslagen naar U, God,
Zijn
almachtige Vader.
Hij
heeft U dank gezegd, het brood gebroken
en
het aan Zijn vrienden uitgedeeld met de woorden:
“Neemt
en eet, dit is Mijn lichaam voor u.
Doet
dit tot Mijn gedachtenis.”
Zo
nam Hij ook de beker, sprak een dankgebed uit en zei:
“Deze
beker is het nieuwe verbond in Mijn bloed,
dat
voor u en allen vergoten wordt tot vergeving van zonden.
Telkens als gij deze beker drinkt zult gij het doen tot Mijn
gedachtenis.”
allen:
Vg:
Bijeen tot Zijn gedachtenis komen wij tot U, o God,
met
dit brood en deze beker,
en wij bidden U:
gedenk het offer van de Zoon van Uw liefde
en aanvaard ons offer van lof en dank.
Zend
Uw Geest op ons neer,
de Geest die levend maakt,
en herschep ons tot
mensen
die Uw Zoon laten voorgaan
en
niet ophouden U te belijden en elkaar te behoeden,
de
ogen gericht op Uw Rijk dat komt.
Voeg
ons dan samen met allen die ons zijn voorgegaan, met wie ons lief
waren, en die
we moesten verliezen... met de
heiligen van naam en de ontelbare vergetenen, heel Uw mensenvolk,
genodigd aan
Uw maaltijd.
Gem.:
Amen.
Voorg: Komt nu, want alle dingen zijn gereed.
De
gemeente vormt een kring.
V:
Wenst elkaar de vrede
Men
brengt elkaar de vredesgroet en bidt hand in hand:
Communie
waarna
de diaken zegt:
‘Ga
in de vrede van de Heer’.
Terugkeer
naar de zitplaatsen, Gemeente gaat zitten.
Gedicht
Vg:
Laten wij samen bidden
Allen:
Lieve Heer, laat Uw woord voedzaam zijn als brood
en uw liefde ons
doorgloeien als wijn.
Dat wij vol zijn van
U en open staan voor elkaar,
door Jezus Christus,
onze Heer. Amen.
Of: Laten wij
bidden:
Voorg:
Gij draagt en voedt de wereld dag aan dag,
en dieper dan wij durven vermoeden
zijt Gij aanwezig, overal waar wij gaan.
Wij
danken U voor die aanwezigheid, die zo verborgen en kwetsbaar,
zo trouw en
daadwerkelijk is.
Wij
geloven daarin en wij leven van U,
zoals wij leven van het brood, zoals wij
hongeren en dorsten naar gerechtigheid.
Gem.:
Amen.
Allen
gaan staan:
Lied
Zegen
