Thuiskeer van een nalatenschap

door Ronny Boogaart en Eric de Rooij

Foto: Niek Oele

Zoals aangekondigd, werd afgelopen vrijdag 17 september de literaire nalatenschap van Hans Warren officieel door Mario Molegraaf overgedragen aan de Zeeuwse Bibliotheek. Hij deed dit symbolisch door het allereerste cahier van Warrens geheim dagboek te overhandigen aan mevrouw mr. G. Huisman, directeur van de Zeeuwse Bibliotheek. Deze deed de belofte de nalatenschap zeer zorgvuldig te zullen bewaren.


Mevrouw Huisman krijgt het cahier aangeboden
Om 4 uur waren de aanwezigen eerst verwelkomd door conservator Ronald Rijkse, die uitgebreid vertelde over de jarenlange relatie tussen Warren en de Zeeuwse Bibliotheek, zoals hij dat ook deed in ons interview met hem.

Vervolgens kreeg Mario Molegraaf het woord. Zijn lezing droeg de titel Op de solex door Algerië, tevens de titel van een ongepubliceerd verhaal uit de nalatenschap. Molegraaf begon dan ook met het voorlezen van een fragment uit dit verhaal, dat levensecht leek, maar geheel aan Warrens verbeelding ontsproten moet zijn - al was het alleen maar omdat Warren hooguit in zijn nachtmerries op een solex gereden zou hebben. Molegraafs lezing stond verder onder andere in het teken van stukgemaakte, verloren werelden: de Zeeuwse natuur, zoals die van de Kaloot, waarover Warrens allereerste, nooit gepubliceerde boek uit 1948 handelde. Maar ook het huis aan het Pykeswegje dat van 'paleisje' tot 'krotje' is geworden.


Foto: Niek Oele
Dat de nalatenschap uiteindelijk naar de Zeeuwse bibliotheek ging, en bijvoorbeeld niet naar het Letterkundig Museum (´de slaapzaal der letteren'), was voor Molegraaf meer een instinctieve dan een rationele keuze: hier hoort Hans Warren thuis. Toch was het overbrengen niet gemakkelijk; toen de 75 dagboekcahiers in de kluis werden opgeborgen, voelde dat als 'een tweede begrafenis'. Molegraaf noemde zichzelf dan ook tegelijkertijd de enige als ook de minst geschikte om de nalatenschap te beschrijven.

Natuurlijk kwam ook nog het manuscript van Een vriend voor de schemering ter sprake, dat volgend jaar in boekvorm zal verschijnen. Molegraaf vroeg zich af hoezeer Warrens leven en loopbaan anders waren gelopen als het boek, met z´n vrijmoedige beschrijvingen van de homoseksuele liefde, al in 1952 was verschenen. Het manuscript was in een vitrine te bewonderen, samen met een aantal andere ongepubliceerde werken en bijzondere items uit de collectie.


Manuscript en typoscript van Een vriend voor de schemering
Er vond deze middag nog een andere overdracht plaats. De schelpencollectie van Warren ging niet naar de Zeeuwse Bibliotheek maar naar het Zeeuws Museum. Hij wordt daar niet geïntegreerd in de schelpencollectie van het museum maar blijft intact - aldus L. Coppoolse van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, die alvast één - zware - lade ontving. Conservator F. van Nieulande van het Zeeuws Museum gaf daarna een zeer onderhoudende toelichting over de schelpen van Warren, maar greep de gelegenheid toch vooral aan om te pleiten voor behoud van de Kaloot. Hij stelde in dit kader een jaarlijkse Warren-wandeling naar het gebied voor.


Overdracht van de schelpencollectie
Het laatste woord was vrijdag aan Commissaris van de Koningin Wim van Gelder, die Warren 'een van de meest markante Zeeuwen' noemde en zijn verdiensten voor Zeeland schetste, onder meer als literair chroniqueur voor de PZC en als 'Zeeuws geschiedschrijver'. Volgens Van Gelder leent de nalatenschap zich voor 'regelmatige tentoonstellingen'. Maar Ronald Rijkse leek in zijn slotwoord van de middag toch eerder in te zetten op een grote overzichtstentoonstelling als de collectie helemaal beschreven is, vermoedelijk in 2006, en liefst in samenwerking met het Zeeuws Museum.


Zelfportret Warren (Foto: Niek Oele)


Foto: Niek Oele