Home Download hier de notitie vaststellen ontwerp beleidsvisie harddrugsverslaving Haarlem en Inspraakplan1

Verslavingszorg of verslaafdenzorg

Wat is verslavingszorg? Is dat zorgen voor het in stand houden van de verslaving, of verslaafden een nieuw ‘clean’ leven aanbieden? Hoe kunnen verslaafden zo positief mogelijk worden beïnvloed om af te kicken? Moet afkicken een doelstelling zijn? Is het toelaatbaar dat mensen die kiezen voor een verslaafd leven, andere mensen overlast bezorgen? Is het toelaatbaar dat een buurt wordt overgenomen door criminele drugsdealers, helers en verslaafden?

Het Haarlems Actiecomité tegen Drugsoverlast (HAD)vertegenwoordigt een groot aantal Haarlemse burgers die rondom de dagopvang in het Magdalenaklooster, de methadonverstrekking/gebruiksruimte van de Brijderstichting aan het Spaarne, de diverse sociale pensions in het centrum en de nachtopvang aan de Bakenessergracht wonen. Wij maken ons grote zorgen over de leefbaarheid in de binnenstad en zetten ons al meer dan twee jaar in voor het zoeken naar oplossingen voor de problematiek van overlast door verslaafden in de woonwijken rondom deze zorginstellingen. Ons is gevraagd mee te denken over, en in te spreken op de door de Haarlemse raad gevraagde nieuwe visie op verslavingszorg (motie Vreugdenhil).

Download hier het volledige Ontwerp Visiedocument Haarlem 2010, "de notitie vaststellen ontwerp beleidsvisie harddrugsverslaving Haarlem en Inspraakplan 1"( zip bestand 56kb)

In reactie op dit document meenden wij u van onze kant te moeten informeren over deze problematiek.

Hierbij nodigen wij u van harte uit voor een informatiebijeenkomst bij afkickcentrum Stichting De Rots op het terrein van het oude Provinciaal Ziekenhuis in Santpoort. Deze stichting zet zich met uitsluitend vrijwilligers in om verslaafden af te laten kicken en zicht te bieden op een nieuw bestaan.

Wij hopen u op woensdag 13 september tussen 9:30 en 10:00 uur te mogen begroeten.

Het thema van de ochtend zal zijn:

“Verslavingszorg of verslaafdenzorg”

Adres: Brederodelaan 6, 2061 KK Bloemendaal (ingang bij de slagbomen van het oude PZ, dan borden ‘Stichting De Rots’ volgen)

Burgemeester B. Schneiders en verantwoordelijk wethouder H. van der Molen hebben hun komst al toegezegd.

De informatiebijeenkomst zal voorgezeten worden door Hylke van Zwol lid bestuur LSOVD (Landelijke Stichting Ouders en Verwanten van Drugsgebruikers)

- Yvette Lont, is oprichtster van afkickcentrum ‘De Rots’, en tevens gemeenteraadslid en fractievoorzitter voor de Christen Unie in het stadsdeel Amsterdam Zuidoost. Yvette is vroeger zelf een verslaafde prostituee geweest, maar heeft haar leven weer in eigen hand genomen. Nu zet ze zich in voor verslaafden om te helpen bij afkicken en het opbouwen van een nieuw leven.

- Stichting Voorkom! (www.voorkom.nl) is een organisatie die geheel gericht is op het voorkomen van verslavingen. Zij trachten hun doel te bereiken door het geven van preventieve voorlichtingen over de thema’s alcohol, drugs, gokken en roken.

- Stichting StayClean! (www.stayclean.nl) is een organisatie die gericht is op het ondersteunen van ex-verslaafden en het strijden tegen het gedoogbeleid van de overheid. Stichting Stay Clean wil een georganiseerd platform zijn, om de mening van ervaringsdeskundigen te laten horen.

- Moedige Moeders is een initiatief van moeders van drugsgebruikende jongeren. De moeders konden niet langer lijdzaam toezien hoe de drugs hun kinderen te gronde richten en wilden hun lot in eigen hand nemen. Jetty Bak van MM Wieringen zal op deze dag spreken.

- Ralph Noll psychiater, is behandelverantwoordelijke van de Dubbeldiagnose kliniek en de poli-/dagkliniek van de Forensisch Psychiatrische Afdeling van de GGZ-noordholland noord te Heiloo. Vanuit de GGZ-noordholland noord heeft hij tevens een consultatieve functie voor de Brijder Verslavingszorg. Drie jaar geleden hielp hij met de oprichting van de Dubbeldiagnose (Dd) kliniek, een kliniek voor patiënten met zowel een psychotische stoornis als een drugs- en/of alcoholverslaving. De ervaring tot nu toe is, dat deze patiënten niet alleen een ‘dubbele diagnose’ hebben maar minstens het drievoudige aan problemen manifesteren: ernstige sociale, financiële, justitiële en lichamelijke problemen. Vanuit de Dd-kliniek wordt de hulpverlening geïntegreerd en op meerdere fronten ingezet.

‘Hoewel verslavingszorg onbegonnen werk lijkt en dienstverlening verplicht, blijkt aandacht voor de patiënt de beste hulp te zijn‘

- Smith & Jones Verslavingsconsulenten is een onafhankelijke organisatie die begin 2004 werd opgericht door Keith Bakker. Vele jaren geleden had Keith zwaar te leiden onder zijn eigen verslavingen. Wanneer hij hulp zocht in de Jellinekkliniek in Amsterdam, werd hem slechts een optie gegeven: gratis heroïne, aangeboden door de Nederlandse Staat. Hij wilde echter geen heroïne, hij wilde vrijheid. Uiteindelijk werd Keith gedwongen om Nederland te verlaten teneinde de nodige hulp te krijgen om clean te worden en te blijven.

De missie van Smith & Jones bestaat er in verschillende behandelingsmethoden aan te bieden aan iedereen in Nederland die te kampen heeft met verslaving of dwangmatig gedrag.

De inzet van het HAD is het om de politiek ervan te overtuigen dat voor de hulp aan (ex)verslaafden een ander traject ingezet dient te worden dan tot op heden gevolgd is. Voor onze standpunten inzake deze problematiek verwijzen wij naar de meegezonden bijlage.

________________________________________________________
Bijlage;
Zoals wellicht al bij u bekend is, is naar aanleiding van de protesten door omwonenden tegen de komst van een gebruiksruimte voor harddrugsverslaafden in de Gravinnesteeg en aan het Spaarne 106 in het pand van de Brijderstichting door de Haarlemse gemeenteraad op 23 juni 2004 een motie van de heer Vreugdenhil van de Christenunie aangenomen. In deze motie vroeg de Raad het College zich te bezinnen op de nieuwe inzichten en ontwikkelingen die met verslavingszorg te maken hebben en binnen een half jaar een duidelijke visie op verslavingszorg te ontwikkelen.

Het idee van de gebruiksruimte en aanverwante zorgfilosofieën stamt uit het begin van de jaren negentig maar vindt haar wortels in de antipsychiatrie die in de zeventiger en tachtiger jaren in zwang raakte: psychiatrische inrichtingen dienden gesloten te worden en de patiënten moesten integreren in de maatschappij (lees:werden op straat gezet). De rampzalige gevolgen van dit beleid zijn tot op de dag van vandaag nog dagelijks te constateren in en om de verslaafden- en daklozenzorginstellingen in de binnensteden van elke grote en middelgrote stad in Nederland.

In Haarlem heeft de politiek de ervaringen, ontwikkelingen en nieuwe inzichten die zich in reactie hierop halverwege de negentiger jaren ontwikkelden ondanks sterke signalen uit de samenleving volledig aan zich voorbij laten gaan. Dit heeft geleid tot het huidige beleid met de daarbij behorende problematiek. De ontwikkeling van de nieuwe visie zal nu, na een nog door de vorige Wethouder van Welzijn ingezet traject, hopelijk dit jaar nog zijn beslag krijgen. Ook aan het Haarlems Actiecomité tegen Drugsoverlast (HAD) is gevraagd mee te denken en in te spreken bij de opstelling van deze visie. Wij hebben onze kennis, ervaringen en tijd ingezet om hieraan een zinvolle bijdrage te leveren. Dit heeft voor ons geresulteerd in een reactie op een voorlopig visiedocument dat ons na een aantal conferenties, klankbordgroepbijeenkomsten en informatierondes werd gepresenteerd. Deze reactie hebben wij aan het College doen toekomen. We wachten af hoe de reactie in de uiteindelijke visie verwerkt zal worden.

Het gepresenteerde, weliswaar voorlopige visiedocument was voor ons een teleurstellend stuk. Voornamelijk aan het woord zijn wederom zorginstellingen, onderzoeksinstituten, en gemeenteambtenaren in wier belang het blijkbaar is het huidige beleid voort te zetten. Omwonenden komen nauwelijks aan het woord. Werkelijke inspraak in de vestiging van voor de leefomgeving ingrijpende instellingen als gebruiksruimtes en verslaafden- en daklozenopvang in hun buurten, is tot nu toe niet aan de orde geweest. Ondanks de luide roep uit de samenleving hierom is een essentiële verbetering in deze situatie in het stuk helaas niet terug te vinden.

Het zwaartepunt van de hulpverlening blijft vooralsnog liggen bij het onderhouden van de verslaving door methadonverstrekking en het creëren van gebruiksruimtes. Er zijn zelfs plannen in een vergevorderd stadium om ook in Haarlem over te gaan tot heroïneverstrekking. Ook neemt men nog geen afstand van het oude idee van ‘de keten’ van voorzieningen voor verslaafden in de binnenstad: de verslaafde wordt in dit concept dagelijks door de binnenstad gejaagd van nachtopvang naar methadonverstrekking-gebruiksruimte, van methadonverstrekking-gebruiksruimte naar de dagopvang en van dagopvang weer naar nachtopvang. Dit 365 dagen per jaar, jaar in jaar uit. Wat er intussen op en buiten die looproutes gebeurt, geeft al meer dan 11 jaar extreme overlast voor binnenstadsbewoners. Deze overlast bestaat uit het rondhangen en samenscholen van verslaafden, het stelen helen en dealen om aan drugs te kunnen komen, het doorverkopen van zojuist door de hulpverlening verstrekte medicijnen, het drinken van alcohol en gebruiken van drugs op straat en in parken, het schreeuwen tieren en ruzie maken, de bedreiging van buurtbewoners, de onderlinge vechtpartijen, het onder invloed van drank en drugs rondzwalken of op straat liggen in de binnenstad, het urineren en behoefte doen op straat, het vervuilen van de omgeving met gebruikte spuiten, lege flessen, bierblikjes, zakken, plastic tassen e.d. Dit alles in geconcentreerde vorm in de directe omgeving van alle voorzieningen voor daklozen en verslaafden.

Het uitgangspunt van de gemeente Haarlem en de Brijderstichting is nog steeds: de verslaafde is zielig en dient geholpen te worden door zijn verslaving te faciliteren. De verslaafde krijgt de boodschap: jij hebt recht op je verslaving en je gedrag is geoorloofd.

Voor behandeling en nazorg van (ex-)verslaafden en ex-gedetineerden zijn echter niet of nauwelijks middelen beschikbaar (in het voorlopige visiestuk een zgn. knelpunt). Volgens het HAD moet het zwaartepunt van de hulpverlening voornamelijk juist op behandeling, nazorg en opvang van deze ex-verslaafden komen te liggen. Een goede nazorg moet het “wenkend perspectief” worden voor deze mensen voor wie op dit moment nauwelijks faciliteiten zijn. Als er sprake is van ontwenning en enigerlei vorm van maatschappelijk herstel is terugval in de oude situatie nu vaak aan de orde van de dag. De hele cyclus van dakloos en verslaafd raken kan na een moeizame afkickperiode weer van voren af aan beginnen. Daarbij dient het standpunt dat verslaafden geholpen kunnen worden in de omgeving waarin zij in hun verslaving kunnen blijven voorzien, verlaten te worden. Dit betekent: geen voorzieningen voor verslaafden in de binnenstad.

Ook is de opstelling in het stuk bij de benadering van het verkennen van dwang- en drangmogelijkheden veel te vrijblijvend. Juist hier zou de gemeente Haarlem in haar visie het voortouw kunnen en moeten nemen door deze mogelijkheid aan te grijpen om naar de landelijke politiek een signaal af te geven: wie niet behandeld wil worden zal daarvan de (negatieve) gevolgen ondervinden. Of je bent ziek en dan wordt je intern behandeld, of je bent niet ziek, maar veroorzaakt dan ook geen overlast: dus niet op straat rondhangen en de wil tonen om een bijdrage aan de samenleving te leveren.

Het standpunt van het HAD inzake deze problematiek is als volgt samen te vatten:

- Terugval na afkicken is de grootste klacht van (ex-)verslaafden. Het zwaartepunt van de verdeling van middelen zou moeten komen te liggen op de nazorg, huisvesting en dagbesteding/werk (al of niet gesubsidieerd) in plaats van op het in stand houden van de verslaving.

- Verslaving is een ziekte die veelal psychiatrische patiënten treft. Deze mensen horen niet op straat maar dienen verzorgd en behandeld te worden. Zij dienen medicatie, dagbesteding en onderdak te krijgen. Gesloten of halfopen inrichtingen zouden hiervoor een oplossing kunnen zijn.

- Verslaafden die niet onder deze groep vallen dienen (al dan niet gedwongen) af te kicken en intramuraal behandeld te worden. Aan hen moet perspectief op goede opvang, huisvesting en nabehandeling geboden worden. Dagbesteding in de vorm van werk of anderszins is ook hier essentieel. Overlast geven en zorg mijden maar wel gebruik maken van allerlei voorzieningen mag niet meer mogelijk zijn.

- Criminele overlastgevende verslaafden die geen gebruik wensen te maken van behandeling en telkens weer de fout in gaan horen in de gevangenis thuis. De keus voor hen moet zijn: behandeling of detentie.

- Behandeling in de omgeving waarin je in je verslaving kunt blijven voorzien is geen optie.

Wij hopen u hiermee een duidelijk inzicht gegeven te hebben inzake het standpunt van vele Haarlemse (en niet Haarlemse) burgers inzake deze problematiek en zijn graag bereid om met u in discussie te gaan over deze standpunten.