10.1 BOVENNATUURLIJKE EENZAAMHEID
Hebben de idealen die wij nastreven of de waarden die wij trachten te verwerkelijken enige betekenis op het gebied van de natuurlijke processen? De zon schijnt met haar stralen zowel op de rechtvaardigen als op de kwaadaardigen, net zoals op de bloemen en de slangen. Het hart klopt normaal in hen die martelen en doden. Is alle goedheid en alle streven naar waarachtigheid niet meer dan een verzinsel van de geest, dat in werkelijkheid aan niets beantwoordt? Waar gelden de waarden van de geest? In het innerlijke leven van de mens? Maar de geest is een vreemdeling in de ziel. Een gebod zoals heb je naaste lief als jezelf is in het zelf niet thuis.
We hebben allemaal dezelfde verschrikkelijke eenzaamheid. Dag na dag komt een wanhopige vraag in ons op: zijn we alleen in de woestijn van het zelf, alleen in dit zwijgende heelal, waarvan we deel uitmaken en waarin we ons tegelijkertijd vreemdelingen voelen?
Een dergelijke situatie maakt ons rijp om op zoek te gaan naar een stem van God in de wereld van de mens: de smaak van de uiterste eenzaamheid. De ontdekking dat - tenzij God een stem heeft - het leven van de geest een gril is; dat de wereld zonder God een onvoltooid werkstuk is; dat een ziel zonder geloof een stronk is.
Abraham Joshua Heschel:
God zoekt de mens
Een filosofie van het jodendom
Vertaald uit het Engels door Daniël Mok
Fenomenologische klassieken deel 4
najaar 2005
