14.1 HOOR, O ISRAËL
De stem van God is niet altijd onhoorbaar. ‘In elke generatie maakte U gedeelten van het mysterie van Uw naam bekend.’1
“Dagelijks weerklinkt een hemelse stem van de berg Horeb, die uitroept: ‘Wee het volk voor hun geringschatting van de thora’.”2 “Elke dag klinkt er een stem op, die zegt: ‘Hoe lang nog zullen spotters behagen scheppen in hun schimpscheuten en dwazen kennis haten?’ Kom terug, afvallige kinderen,
ik zal jullie genezen van je ontrouw Jeremia 3:22). Maar er is niemand die zijn oor te luisteren legt. De thora doet een beroep op de mens, maar niemand besteedt daar aandacht aan.”3
De Baäl Shem stelde de vraag: wat is het doel van de stem? Als nooit iemand haar hoort, welk nut heeft ze dan? Als er altijd iemand is die haar hoort, zou hij dan zo aanmatigend zijn om het toe te geven? De Baäl Shem legde het uit als volgt: De stem die van boven opklinkt, bereikt niet het stoffelijke oor van de mens. Het is een spraak zonder klank, er wordt niets gezegd, geen woord gehoord.’4 Zij uit zich niet in geluiden maar in gedachten, in aanwijzingen die de mens moet leren waar te nemen. ‘Een mens die niet verstaat wat hem door een wenk wordt getoond, is niet waardig om zich in symbolen uit te drukken ten gehore van de koning.’5 Alle verlangens om tot God terug te keren die bij de mens opkomen en elke innerlijke bewustwording, van vreugde of van vrees, zijn schatplichtig aan die stem.6
Prijs de HEER, u die zijn boden bent, sterke helden die doen wat hij zegt, gehoorzaam aan het woord dat hij spreekt. (Psalm 103:20). ‘Met de engelen (boden) worden bedoeld de heiligen van deze wereld, die door de Heilige, Hij zij gezegend, evenzeer worden geacht als de engelen in den hoge... Ze horen de stem van de Heer, ze zijn zo bevoorrecht om dagelijks de stem van boven te horen.’7
Hoor, O Israël... ‘Elke dag weerklinkt een stem van de berg Horeb, die de rechtvaardigen vernemen. Dit wordt bedoeld met Hoor, O Israël: jij, Israël, hoor de stem die constant, op elk ogenblik uitroept: De Heer is onze God, de Heer is Eén.’ De daden van God zijn eeuwig en gaan altijd door. Elke dag ontvangt hij die het waardig is, de thora, staande bij de Sinaï; hij hoort de thora uit de mond van de Heer zoals Israël deed toen zij bij de Sinaï stonden. Elke Israëliet is in staat dat niveau te bereiken, het niveau van te staan bij de Sinaï.’8
Abraham Joshua Heschel:
God zoekt de mens
Een filosofie van het jodendom
Vertaald uit het Engels door Daniël Mok
Fenomenologische klassieken deel 4
najaar 2005
