4 Verwondering
4.2 EEN KLEINE SCHROEF
Toen de elektrische tram voor het eerst in de stad Warschau verscheen, konden sommige goede, oude joden hun ogen niet geloven. Een wagen die beweegt zonder paard! Sommigen van hen waren verbijsterd en verschrikt en geen van hen had een idee hoe deze verbazingwekkende uitvinding verklaard kon worden. Op een dag, terwijl men over deze zaak van gedachten wisselde in de synagoge, kwam een man binnen van wie bekend was dat hij niet alleen in de talmoed studeerde, maar ook boeken kende over niet-godsdienstige onderwerpen, geabonneerd was op een dagblad en goed thuis was in wereldse zaken.
- Jij moet weten hoe dit ding werkt, zeiden ze allen tegen hem. - Natuurlijk weet ik dat, zei hij. En allen hingen aan zijn lippen in een volkomen concentratie.
- Stel je vier grote wielen voor, verticaal staande in de vier hoeken van een vierkant, met draden aan elkaar verbonden. Kunnen jullie mij volgen?
- Ja, we kunnen je volgen,
- De draden zijn in het middelpunt van een vierkant aan elkaar geknoopt en in een groot wiel gedaan, dat horizontaal is opgesteld. Kunnen jullie mij volgen?
- Ja, we kunnen je volgen.
- Boven het grote wiel zijn er verschillende wielen, het ene kleiner dan het andere. Kunnen jullie mij volgen?
- Ja, we kunnen je volgen.
Boven op het kleinste wiel is een kleine schroef, die door een draad verbonden is met het middelpunt van de wagen, die boven op de wielen ligt. Kunnen jullie mij volgen?
- Ja, we kunnen je volgen.
- De bestuurder van de wagen drukt op de knop die de schroef in beweging brengt, die de horizontale wielen in beweging brengt en zo rijdt de wagen door de straat.
- Aha, nu begrijpen wij het!
Abraham Joshua Heschel:
God zoekt de mens
Een filosofie van het jodendom
Vertaald uit het Engels door Daniël Mok
Fenomenologische klassieken deel 4
najaar 2005
