7 Ontzag

 

7.4    DE BETEKENIS VAN ONTZAG

Volgens de bijbel is de voornaamste religieuze deugd yirah. Wat is de aard van yirah? Het woord heeft twee betekenissen: vrees en ontzag. Er is iemand die de heer vreest opdat hij niet lichamelijk, in zijn gezin of in zijn bezittingen gestraft zal worden. Een ander vreest de heer omdat hij bang is voor straf in de ko­mende wereld. Beide types worden in de joodse traditie als min­derwaardig beschouwd.6 Job, die zei: Hoewel Hij mij slaat, toch zal ik mijn vertrouwen op Hem stellen, werd tot zijn vroomheid niet zozeer aangezet door vrees als wel door ontzag, door het besef van de grandeur van zijn eeuwige liefde.

Vrees is het vooruitlopen op en de verwachting van kwaad of pijn, in tegenstelling tot hoop wat het verwachten van het goede inhoudt. Ontzag is evenwel het gevoel van verwondering en bescheidenheid, in­gegeven door het verhevene of gevoeld in de aanwezigheid van het mysterie. Vrees is niets anders dan het opgeven van de hulp die het redelijk denken biedt.7 Ontzag is het verwerven van inzich­ten die de wereld voor ons in petto houdt. Anders dan vrees doet ontzag ons niet terugdeinzen voor het object dat ons ontzag in­boezemt. Integendeel: het fascineert ons. Daarom is ontzag zowel met liefde8 als met vreugde9 verenigbaar.
In zekere zin is ontzag het tegengestelde van vrees. Te voelen De HEER is mijn licht, mijn behoud is het gevoel van wie zou ik vrezen? (Ps. 27:1).10 God is voor ons een veilige schuilplaats, een betrouwbare hulp in de nood.  Daarom vrezen wij niet, al wankelt de aarde en storten de bergen in het diepst van de zee. (Ps. 46:2-3).

 

Ilya Schor